Konstantin Mixayloviç Simonov

Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 371–372-b. — ziyouz.com

Simonov Konstantin Mixayloviç SIMONOV Konstantin (Kirill) Mixayloviç [1915.15(28).11, Peterburg — 1979.28.8, Moskva] — rus yozuvçisi va jamoat arbobi. Mehnat Qahramoni (1974). M. Gorkiy nomidagi Adabiyot in-tini tugatgan (1938). SSSR Yozuvçilar uyuşmasi boş kotibi örinbosari (1946—54), kotibi (1954—59; 1967—79), «Noviy mir» («Yangi dunyo») jur. (1946 — 50; 1954—58) va «Literaturnaya gazeta», 1938; 195054) ning boş muharriri. 2-jahon uruşiga qadar N. Ostrovskiyga bağişlangan «Ğolib» (1937), «Pavel Çyorniy», «Muz ustidagi jang» (1938), «Suvorov» (1939) dostonlari, «Çin insonlar» (1938), «Yölda yozilgan şe'rlar» (1939) şe'riy töplamlari naşr etilgan. 1939 y.dan uruş mavzusi S. ijodining ustuvor yönalişiga aylangan («Bir sevgi tarixi», 1940; «Şahrimizdan çiqqan yigit», 1941, pyesalar). Uruş mavzusi, ayniqsa, lirikasida katta mahorat b-n aks ettirilgan («Lirik kundalik»; «Sen b-n va sensiz»; «Front şe'rlari», 1942, töplamlari). S, lirik şe'rlardan taşkari, «Rus kişilari» (1942) va «Şunday bölajak» (1944) pyesalari, «Kunlar va tunlar» (1944) qissasini yozgan. Uruşdan keyingi yillarda xalqaro munosabatlarning keskinlaşişi S.ning «Praga kaştanlari tagida», «Rus masalasi» (1946) pyesalari hamda «Döstlar va duşmanlar» (1948) şe'rlar kitobida öz ifodasini topgan.

S. nazdida uruş nafakat kişilarning insoniy fazilatlari, ruhiy kuçi va irodasi uçun, balki davlat va siyosiy tuzum uçun ham dahşatli bir sinov böldi. Ammo, agar davlat ham, siyosiy tuzum ham tuğiliş va ölişga mahkum etilgan ekan, yer yuzidagi birdanbir abadiy qadriyat i neon bölib qoladi. S. ana şu aqidadan kelib çiqib, umrining sönggi nafasiga qadar uruş va inson mavzusiga sodiq qoldi hamda «Quroldoş döstlar» (1952), «Tiriklar va öliklar» (1959), «Soldat bölib tuğilmaydilar» (1964) va «Sönggi yoz» (1971) romantrilogiyasini yaratdi. S, şuningdek, «Begona soya» (1949), «Törtinçi» (1961, pyesa], «Vatan uzra dud» (1947), «Lopatinning yozişmalaridan» (1957), «Uruşdan keyingi yigirma kun» (1972), «Biz sen b-n uçraşmaymiz», «Şaxsiy hayot, degin» (1978) va b. köplab qissa, oçerk, publitsistik maqolalar töplamlari muallifi. Uning asarlari asosida filmlar suratga olingan. S. uruş qatnaşçilarining xotiralaridan iborat 2-jahon uruşining kup seriyali kinoyilnomasini yaratgan. 1958—61 ylarda Toşkentda yaşagan. Oybek, Abdulla Qahxrr va b. özbek yozuvçilarining asarlarini rus tiliga tarjima qilgan, Mirzaçöl haqidagi hujjatli film ssenariysini yozgan. S.ning köpgina asarlari özbek tiliga tarjima qilingan.

As: Kunlar va tunlar, T., 1948; Tanlangan şe'rlar, T., 1960; Soldat bölib tuğilmaydilar. T., 1971.

Ad.: Fink L., Konstantin Simonov, M., 1983.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

СИМОНОВ Константин (Кирилл) Михайлович [1915.15(28).11, Петербург — 1979.28.8, Москва] — рус ёзувчиси ва жамоат арбоби. Меҳнат Қаҳрамони (1974). М. Горький номидаги Адабиёт ин-тини тугатган (1938). СССР Ёзувчилар уюшмаси бош котиби ўринбосари (1946—54), котиби (1954—59; 1967—79), «Новый мир» («Янги дунё») жур. (1946 — 50; 1954—58) ва «Литературная газета», 1938; 195054) нинг бош муҳаррири. 2-жаҳон урушига қадар Н. Островскийга бағишланган «Ғолиб» (1937), «Павел Чёрний», «Муз устидаги жанг» (1938), «Суворов» (1939) достонлари, «Чин инсонлар» (1938), «Йўлда ёзилган шеърлар» (1939) шеърий тўпламлари нашр этилган. 1939 й.дан уруш мавзуси С. ижодининг устувор йўналишига айланган («Бир севги тарихи», 1940; «Шаҳримиздан чиққан йигит», 1941, пьесалар). Уруш мавзуси, айниқса, лирикасида катта маҳорат б-н акс эттирилган («Лирик кундалик»; «Сен б-н ва сенсиз»; «Фронт шеърлари», 1942, тўпламлари). С, лирик шеърлардан ташкари, «Рус кишилари» (1942) ва «Шундай бўлажак» (1944) пьесалари, «Кунлар ва тунлар» (1944) қиссасини ёзган. Урушдан кейинги йилларда халқаро муносабатларнинг кескинлашиши С.нинг «Прага каштанлари тагида», «Рус масаласи» (1946) пьесалари ҳамда «Дўстлар ва душманлар» (1948) шеърлар китобида ўз ифодасини топган.

С. наздида уруш нафакат кишиларнинг инсоний фазилатлари, руҳий кучи ва иродаси учун, балки давлат ва сиёсий тузум учун ҳам даҳшатли бир синов бўлди. Аммо, агар давлат ҳам, сиёсий тузум ҳам туғилиш ва ўлишга маҳкум этилган экан, ер юзидаги бирданбир абадий қадрият и неон бўлиб қолади. С. ана шу ақидадан келиб чиқиб, умрининг сўнгги нафасига қадар уруш ва инсон мавзусига содиқ қолди ҳамда «Қуролдош дўстлар» (1952), «Тириклар ва ўликлар» (1959), «Солдат бўлиб туғилмайдилар» (1964) ва «Сўнгги ёз» (1971) романтрилогиясини яратди. С, шунингдек, «Бегона соя» (1949), «Тўртинчи» (1961, пъеса], «Ватан узра дуд» (1947), «Лопатиннинг ёзишмаларидан» (1957), «Урушдан кейинги йигирма кун» (1972), «Биз сен б-н учрашмаймиз», «Шахсий ҳаёт, дегин» (1978) ва б. кўплаб қисса, очерк, публицистик мақолалар тўпламлари муаллифи. Унинг асарлари асосида фильмлар суратга олинган. С. уруш қатнашчиларининг хотираларидан иборат 2-жаҳон урушининг куп серияли кинойилномасини яратган. 1958—61 йларда Тошкентда яшаган. Ойбек, Абдулла Қаҳхрр ва б. ўзбек ёзувчиларининг асарларини рус тилига таржима қилган, Мирзачўл ҳақидаги ҳужжатли фильм сценарийсини ёзган. С.нинг кўпгина асарлари ўзбек тилига таржима қилинган.

Ас: Кунлар ва тунлар, Т., 1948; Танланган шеърлар, Т., 1960; Солдат бўлиб туғилмайдилар. Т., 1971.

Ад.: Финк Л., Константин Симонов, М., 1983.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.