Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Koordinatsiya soni

    Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 601-b. — ziyouz.com

    Koordinatsiya soni - kimyoviy birikmalardagi markaziy kationni qurşab boğlangan neytral molekulalar va anionlarning umumiy soni. Markaziy atomning K.s. 1 dan 12 ga qadar bölişi mumkin. Lekin 8 dan katta K.s kam uçraydi. Kompleks birikmalarda markaziy atom b-n ligandlar orasidagi barça boğlanişlar bir xil kuçga ega. K.s.ning katta-kiçikligi, asosan, kompleks hosil qiluvçi markaziy atom elektron qobiğining ölçami, zaryadi va tuzilişi b-n belgilanadi. Magnusning körsatişiga muvofiq, K.s markaziy ion radiusining ligand radiusiga bölgan nisbatiga boğliq. Mac, km:Yad = 0,155 bölsa, markaziy atomning K.s. 2 ga teng, 0,155 dan 0,225 gaça bölsa, u 3 ga, 0,225 dan 0,424 gaça bölsa, 4 ga, 0,424 dan 0,732 gaça bölsa, 6 ga, 0,732 dan 1,37 gaça bölsa, 8 ga teng böladi (bu yerda RM — markaziy atom radiusi, Kl — ligand radiusi). K.s. anorganik birikmalar, metallar va qotişmalarning kristallo-kimyoviy xususiyatlarini aniqlaşda katta ahamiyatga ega (yana q. Koordinatsiyey birikmalar, Kristallokimyo).

    Q.: Kristallokimyo

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КООРДИНАЦИЯ СОНИ - кимёвий бирикмалардаги марказий катионни қуршаб боғланган нейтрал молекулалар ва анионларнинг умумий сони. Марказий атомнинг К.с. 1 дан 12 га қадар бўлиши мумкин. Лекин 8 дан катта К.с кам учрайди. Комплекс бирикмаларда марказий атом б-н лигандлар орасидаги барча боғланишлар бир хил кучга эга. К.с.нинг катта-кичиклиги, асосан, комплекс ҳосил қилувчи марказий атом электрон қобиғининг ўлчами, заряди ва тузилиши б-н белгиланади. Магнуснинг кўрсатишига мувофиқ, К.с марказий ион радиусининг лиганд радиусига бўлган нисбатига боғлиқ. Mac, км:Яд = 0,155 бўлса, марказий атомнинг К.с. 2 га тенг, 0,155 дан 0,225 гача бўлса, у 3 га, 0,225 дан 0,424 гача бўлса, 4 га, 0,424 дан 0,732 гача бўлса, 6 га, 0,732 дан 1,37 гача бўлса, 8 га тенг бўлади (бу ерда RM — марказий атом радиуси, Кл — лиганд радиуси). К.с. анорганик бирикмалар, металлар ва қотишмаларнинг кристалло-кимёвий хусусиятларини аниқлашда катта аҳамиятга эга (яна қ. Координацией бирикмалар, Кристаллокимё).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.