Korroziya
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 631-b. — ziyouz.com
Korroziya (lot. corrigere — öymoq, yemirmoq) — 1) jinslar (metallar, beton, toş, yoğoç, ba'zi plastmassalar va b.)ning taşqi muhit b-n biologik, kimyoviy yoki elektr-kimyoviy ta'sirlaşuvi oqibatida yemirilişi. Temir va temir qotişmalari K.si zanglaş deb ham ataladi (yana q. Metallar korroziyasi). Ximoya qoplamlari (mas, lok-böyoq materiallar) qoplaş, muhitga ingibatorlar (mas, xromatlar, nitritlar, arsenitlar) kiritiş, korroziyabardoş materiallar işlatiş yöli b-n K.ning oldini oliş mumkin; 2) tibbiyotda — öyuvçi moddalar ta'sirida töqimalarning yemirilişi; 3) geologiyada — kimyoviy yoki mexaniq jarayonlar ta'sirida toğ jinslarining yemirilişi, kanallar, öralar, ğorlar va b. hosil bölişi. Kimyoviy K.da suvning kimyoviy ta'sirida jinslar sirti eriydi va yeyiladi (öyiladi), mexanik K.da esa jinslarning sirti yediriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КОРРОЗИЯ (лот. corrigere — ўймоқ, емирмоқ) — 1) жинслар (металлар, бетон, тош, ёғоч, баъзи пластмассалар ва б.)нинг ташқи муҳит б-н биологик, кимёвий ёки электр-кимёвий таъсирлашуви оқибатида емирилиши. Темир ва темир қотишмалари К.си занглаш деб ҳам аталади (яна қ. Металлар коррозияси). Химоя қопламлари (мас, лок-бўёқ материаллар) қоплаш, муҳитга ингибаторлар (мас, хроматлар, нитритлар, арсенитлар) киритиш, коррозиябардош материаллар ишлатиш йўли б-н К.нинг олдини олиш мумкин; 2) тиббиётда — ўювчи моддалар таъсирида тўқималарнинг емирилиши; 3) геологияда — кимёвий ёки механиқ жараёнлар таъсирида тоғ жинсларининг емирилиши, каналлар, ўралар, ғорлар ва б. ҳосил бўлиши. Кимёвий К.да сувнинг кимёвий таъсирида жинслар сирти эрийди ва ейилади (ўйилади), механик К.да эса жинсларнинг сирти едирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.