Kremen
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 698-b. — ziyouz.com
Kremen — kristalli va amorf kremnezyom, ya'ni qumtuproq (opal, xalsedon yoki kvars)dan taşqil topgan mineral tuzilma. K. Yer pöstida konkretsiya, ğurra, linza va qatlam körinişida keng tarqalgan, köpinça, ohaktoşlar va bör yotqiziqlari orasida muvofiq holda yotadi. Kimyoviy tarkibida SiO2 köproq. Qattiqligi minera-logik şkala böyiça 7. Rangi sariq, qönğir yoki qora. Çökindilarning diagenezi, toğ jinslari katagenezi va nuraş natijasida hosil böladi. Sinişi çiğanoqsimon. Singanda çekkasi ötkir qirra hosil qilganligi uçun juda qadimdan temir davrigaça odamlar tomonidan toş qurollar yasaşda işlatilgan (q. Toş davri). Fayans, emal, glazur va h.k. tayyorlaşda foydalaniladi.
Q.: Toş davri
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КРЕМЕНЬ — кристалли ва аморф кремнезём, яъни қумтупроқ (опал, халцедон ёки кварц)дан ташқил топган минерал тузилма. К. Ер пўстида конкреция, ғурра, линза ва қатлам кўринишида кенг тарқалган, кўпинча, оҳактошлар ва бўр ётқизиқлари орасида мувофиқ ҳолда ётади. Кимёвий таркибида SiO2 кўпроқ. Қаттиқлиги минера-логик шкала бўйича 7. Ранги сариқ, қўнғир ёки қора. Чўкиндиларнинг диагенези, тоғ жинслари катагенези ва нураш натижасида ҳосил бўлади. Синиши чиғаноқсимон. Синганда чеккаси ўткир қирра ҳосил қилганлиги учун жуда қадимдан темир давригача одамлар томонидан тош қуроллар ясашда ишлатилган (қ. Тош даври). Фаянс, эмаль, глазурь ва ҳ.к. тайёрлашда фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.