Kuçar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 816–817-b. — ziyouz.com
Kuçar KUÇAR, Kusan, Kuçe, Kuça -qad. tarixiy şahar va viloyat (mil.av. 2 — mil. 10-a.). Torim vohasida joylaşgan. «Kusan» atamasi mil av. 2-a.da yozilgan Xitoy bitiklarida uçraydi. Unga köra, ayni zamonda K.da yuksak madaniyatga ega bölgan davlat mavjud bölgan (q. Kuçar davlati.). Arxeologik ma'lumotlarga köra, K.da odam yaşayotganiga bir neça ming yillar bölgan. Viloyatda joylaşgan Çimboğ qabristonidagi bir köhna qabrdan mil. av. 1-ming yillikka oid qora va qizil sopol idişlar, temir, mis, yoğoç va suyaklardan yasalgan buyumlar topilgan. K. aholisining katta bir qismi savdo b-n şuğullangan. K.liklar san'atda, jumladan, uyin va gazalxonlikda mohir bölgan. Yozuv işlari mahalliy va hind yozuvlarida olib borilgan. Manbalarning guvohligiga köra, 2—3-ming yil -muqaddam K. atrofida «quyuq va sassiq hidli suyuqlik» oqib turadigan joy bölgan. Mahalliy xalq ulardan foydalanişgan. Keyinçalik uşbu buloq bölib oqib turadigan sassiq suyuqlik neft ekanligi aniqlangan. Hozir K. viloyati Torim vohasidagi yirik zavonaviy neft i. ç. maskaniga aylangan. K. şahri atrofida bir neça tarixiy yodgorliklar mavjud.
Q.: Kuçar davlati
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КУЧАР, Кусан, Кучэ, Куча -қад. тарихий шаҳар ва вилоят (мил.ав. 2 — мил. 10-а.). Торим воҳасида жойлашган. «Кусан» атамаси мил ав. 2-а.да ёзилган Хитой битикларида учрайди. Унга кўра, айни замонда К.да юксак маданиятга эга бўлган давлат мавжуд бўлган (қ. Кучар давлати.). Археологик маълумотларга кўра, К.да одам яшаётганига бир неча минг йиллар бўлган. Вилоятда жойлашган Чимбоғ қабристонидаги бир кўҳна қабрдан мил. ав. 1-минг йилликка оид қора ва қизил сопол идишлар, темир, мис, ёғоч ва суяклардан ясалган буюмлар топилган. К. аҳолисининг катта бир қисми савдо б-н шуғулланган. К.ликлар санъатда, жумладан, уйин ва газалхонликда моҳир бўлган. Ёзув ишлари маҳаллий ва ҳинд ёзувларида олиб борилган. Манбаларнинг гувоҳлигига кўра, 2—3-минг йил -муқаддам К. атрофида «қуюқ ва сассиқ ҳидли суюқлик» оқиб турадиган жой бўлган. Маҳаллий халқ улардан фойдаланишган. Кейинчалик ушбу булоқ бўлиб оқиб турадиган сассиқ суюқлик нефть эканлиги аниқланган. Ҳозир К. вилояти Торим воҳасидаги йирик завонавий нефть и. ч. масканига айланган. К. шаҳри атрофида бир неча тарихий ёдгорликлар мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.