Kvota
Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 281-b. — ziyouz.com
Kvota (lot. quota — qism, hissa) — 1) umumiy işda iştirok etuvçilarning har biriga töğri keladigan hissa, qism, pay; 2) muayyan davr uçun tovarlarni i.ç., iste'mol, sotiş, eksport, import va b. iqtisodiy faoliyat sohalarida joriy qilinadigan miqdoriy çeklaşlar. Davlat organlari tomonidan ötkaziladigan taşqi iqtisodiy faoliyatni tartibga soliş tadbirlari tarzida muayyan tovarlar turlari eksporti va importiga miqdoriy çeklaşlar kvotalaş deb ataladi. Davlatlararo şartnomalarga köra, ayrim yoki bir guruh tovarlar yuzasidan K. örnatiladi. Unga muvofiq, mamlakatlar yoki mamlakatlar guruhlari faqat belgilangan mikdordagi tovarlarni i.ç. va eksport qilişi mumkin (davlatlararo kartel bitimlari). K. şartini buzgan mamlakat yoki korxona iqtisodiy jixdtdan jazolanadi. Yevropa Ittifoqi, turli xalqaro iqtisodiy birlaşmalar (mas, OPEK)ning iqtisodiy faoliyatida, xalqaro iqtisodiy munosabatlarda keng qöllaniladi. K. örnatişdan maqsad bozordagi narxga turliça ta'sir körsatiş, içki bozorni himoya qiliş, tovar taklifini çegaralaş, narxni muayyan darajada saqlab turiş va b.dan iborat.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
КВОТА (лот. quota — қисм, ҳисса) — 1) умумий ишда иштирок этувчиларнинг ҳар бирига тўғри келадиган ҳисса, қисм, пай; 2) муайян давр учун товарларни и.ч., истеъмол, сотиш, экспорт, импорт ва б. иқтисодий фаолият соҳаларида жорий қилинадиган миқдорий чеклашлар. Давлат органлари томонидан ўтказиладиган ташқи иқтисодий фаолиятни тартибга солиш тадбирлари тарзида муайян товарлар турлари экспорти ва импортига миқдорий чеклашлар квоталаш деб аталади. Давлатлараро шартномаларга кўра, айрим ёки бир гуруҳ товарлар юзасидан К. ўрнатилади. Унга мувофиқ, мамлакатлар ёки мамлакатлар гуруҳлари фақат белгиланган микдордаги товарларни и.ч. ва экспорт қилиши мумкин (давлатлараро картель битимлари). К. шартини бузган мамлакат ёки корхона иқтисодий жихдтдан жазоланади. Европа Иттифоқи, турли халқаро иқтисодий бирлашмалар (мас, ОПЕК)нинг иқтисодий фаолиятида, халқаро иқтисодий муносабатларда кенг қўлланилади. К. ўрнатишдан мақсад бозордаги нархга турлича таъсир кўрсатиш, ички бозорни ҳимоя қилиш, товар таклифини чегаралаш, нархни муайян даражада сақлаб туриш ва б.дан иборат.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.