Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Lev Nikolayeviç Gumilyov

    Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 500–501-b. — ziyouz.com

    Gumilyov Lev Nikolayeviç (1912.1.10, Sarskoye Selo — 1992, Sankt-Peterburg) — tarixçi, etnolog va geograf olim. Rus şoirlari N. S. Gumilyov va A. Lxmatovalarning farzandi. Leningrad un-tini bitirgan (1946). 1930—50 y. larda ta'qibga uçrab, ikki marta qamalgan. Tarix fanlari dri (1961), geogr. fanlari dri (1974). 1961 y.dan Leningrad un-ti qoşidagi Geogr. ilmiy tadqiqot in-tida ilmiy xodim, katta ilmiy xodim, yetakçi ilmiy xodim. Inson va etnoslarning biologik ijtimoiy mohiyati haqidagi ta'limot asosçisi; etnogenezning nasldan-naslga ötuvçi asosiy energetik belgisi passionarlik — biokimyoviy quvvat ortişi natijasida odamlardagi ongli biologik qobiliyatlarning nihoyat darajada kuçayişi ğoyasini ilgari surgan. Bunday jarayonlarning namoyon bölişi tarixiy taraqqiyotga kuçli ta'sir körsatadi. Turkiy, möğul, slavyan va Yevrosiyodagi boşqa xalqlar tarixi haqida yirik tadqiqotlar yaratgan. Şarq tillarini mustaqil ravişda örgangan. Asarlari köplab xorijiy tillarda naşr etilgan. Sobiq Şöro totalitar tuzumiga xos nohaq ta'qiblar G.ni keng kölamda ilmiy faoliyat olib borişiga xalaqit bergan. Asarlari uzoq yillar bosilmay qolgan. Özbek, tatar, puştun, tojik, turkman, hind adabiyotidan köplab tarjimalar qilgan. YUNESKO yöli b-n arxeol. va tarix fanlari böyiça ötkazilgan Xalqaro ilmiy anjumanlarda iştirok etgan. As: Xunnu. Sredinnaya Aziya v drevniye vremena, M., 1960; Podvig Baxrama Çubina, L., 1962; Otkritiye Xazarii (Istoriko-geografiçeskiy etyud), M., 1966; Drevniye tyurki, M., 1967; Poiski vimişlennogo sarstva, M., 1970; Xunni v Kitaye. Tri veka voyni Kitaya so stepnimi narodami; M., 1974; Etnogenez i biosfera Zemli, M.-L., 1979, vip. 1; vip. 2, M.-L., 1980; vip. 3, M.-L., 1980; Etnogenez i biosfera Zemli, L., 1989; Drevnyaya Rus i Velikaya step M., 1989; Geografiya etnosa v istoriçeskiy period. L., 1990.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ГУМИЛЁВ Лев Николаевич (1912.1.10, Царское Село — 1992, Санкт-Петербург) — тарихчи, этнолог ва географ олим. Рус шоирлари Н. С. Гумилёв ва А. Лхматоваларнинг фарзанди. Ленинград ун-тини битирган (1946). 1930—50 й. ларда таъқибга учраб, икки марта қамалган. Тарих фанлари дри (1961), геогр. фанлари дри (1974). 1961 й.дан Ленинград ун-ти қошидаги Геогр. илмий тадқиқот ин-тида илмий ходим, катта илмий ходим, етакчи илмий ходим. Инсон ва этносларнинг биологик ижтимоий моҳияти ҳақидаги таълимот асосчиси; этногенезнинг наслдан-наслга ўтувчи асосий энергетик белгиси пассионарлик — биокимёвий қувват ортиши натижасида одамлардаги онгли биологик қобилиятларнинг ниҳоят даражада кучайиши ғоясини илгари сурган. Бундай жараёнларнинг намоён бўлиши тарихий тараққиётга кучли таъсир кўрсатади. Туркий, мўғул, славян ва Евросиёдаги бошқа халқлар тарихи ҳақида йирик тадқиқотлар яратган. Шарқ тилларини мустақил равишда ўрганган. Асарлари кўплаб хорижий тилларда нашр этилган. Собиқ Шўро тоталитар тузумига хос ноҳақ таъқиблар Г.ни кенг кўламда илмий фаолият олиб боришига халақит берган. Асарлари узоқ йиллар босилмай қолган. Ўзбек, татар, пуштун, тожик, туркман, ҳинд адабиётидан кўплаб таржималар қилган. ЮНЕСКО йўли б-н археол. ва тарих фанлари бўйича ўтказилган Халқаро илмий анжуманларда иштирок этган. Ас: Хунну. Срединная Азия в древние времена, М., 1960; Подвиг Бахрама Чубина, Л., 1962; Открытие Хазарии (Историко-географический этюд), М., 1966; Древние тюрки, М., 1967; Поиски вымышленного царства, М., 1970; Хунны в Китае. Три века войны Китая со степными народами; М., 1974; Этногенез и биосфера Земли, М.-Л., 1979, вып. 1; вып. 2, М.-Л., 1980; вып. 3, М.-Л., 1980; Этногенез и биосфера Земли, Л., 1989; Древняя Русь и Великая степь М., 1989; География этноса в исторический период. Л., 1990.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.