Lugansk viloyati
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 195–196-b. — ziyouz.com
Lugansk viloyati (1970-90 y.larda Voroşilovgrad viloyati) — Ukrainadagi viloyat. 1938 y. 3 iyunda tuzilgan. Mayd. 26,7 ming km2. 18 r-n, 34 şahar, 104 şaharça bor. Markazi Lugansk ş. Aholisi 2743 ming kişi (1997). Asosan, ukrainlar, şuningdek, rus, belorus, yahudiy, tatar va b. millat vakillari ham yaşaydi. L.v. yer yuzasi örqirli tekislik. Jan.da Donetsk qirlari (200—300 m) joylaşgan. Foydali qazilmalari: toşkömir, ohaktoş, qum, gil. Iqlimi mö'tadil — kontinental. Iyulning örtaça t-rasi 21,8°—23,G, yanv.niki —6°, —8°. Yiliga 400—500 mm yoğin yoğadi. Vegetatsiya davri 196—208 kun. Daryolarning köpçiligi Severskiy Donets havzasiga mansub. Tuproği, asosan, qora tuproq, şuningdek, çimli podzol tuproklar ham uçraydi. Viloyat yerlarining köp qismi haydalgan. 7% maydoni örmonzor (qarağay, dub, şumtol, zarang). L.v. Ukrainaning muhim oğir sanoatr-ni. Sanoatida kömir, metallsozlik, maşinasozlik va kimyo sanoati tarmoqdari yetakçi örinda. Toşkömir qazib oliş muhim örin egallaydi. Yirik TETS va GRESlar qurilgan. Mahalliy koks va Krivoy Rog rudasida işlaydigan qora metallurgiyaning salmoği katta. Quvur va ğöla prokati z-dlari bor. Tegoyuvozsozlik, maşinasozlik, elektromexanika z-dlari işlab turibdi. Kimyo va koks-kimyo, yengil, oziq-ovqat, sanoatlari ham rivojlangan. Ammiak, kaprolaktam va mineral öğitlar, anilin böyoqlari, kimyoviy kislotalar va b. neorganik mahsulotlar işlab çiqariladi. Donetskda soda z-di, Staxanovda qurum z-dlari bor. Q.x. köp tarmoqli va mexanizatsiyalaşgan. Asosiy ekini ğalla, texnika ekinlari ham ekiladi. Keng maydonda yaylov va piçanzorlar, tok-zor va mevazorlar, boğlar bor. Çorvaçiliqda sut-göşt çorvaçiligi asosiy örinda. Qoramol, çöçqa, qöy va eçki boqiladi. 5 oliy öquv yurti, 3 muzey, 3 teatr, filarmoniya, telemarkaz, aeroport mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЛУГАНСК ВИЛОЯТИ (1970-90 й.ларда Ворошиловград вилояти) — Украинадаги вилоят. 1938 й. 3 июнда тузилган. Майд. 26,7 минг км2. 18 р-н, 34 шаҳар, 104 шаҳарча бор. Маркази Луганск ш. Аҳолиси 2743 минг киши (1997). Асосан, украинлар, шунингдек, рус, белорус, яҳудий, татар ва б. миллат вакиллари ҳам яшайди. Л.в. ер юзаси ўрқирли текислик. Жан.да Донецк қирлари (200—300 м) жойлашган. Фойдали қазилмалари: тошкўмир, оҳактош, қум, гил. Иқлими мўътадил — континентал. Июлнинг ўртача т-раси 21,8°—23,Г, янв.ники —6°, —8°. Йилига 400—500 мм ёғин ёғади. Вегетация даври 196—208 кун. Дарёларнинг кўпчилиги Северский Донец ҳавзасига мансуб. Тупроғи, асосан, қора тупроқ, шунингдек, чимли подзол тупроклар ҳам учрайди. Вилоят ерларининг кўп қисми ҳайдалган. 7% майдони ўрмонзор (қарағай, дуб, шумтол, заранг). Л.в. Украинанинг муҳим оғир саноатр-ни. Саноатида кўмир, металлсозлик, машинасозлик ва кимё саноати тармоқдари етакчи ўринда. Тошкўмир қазиб олиш муҳим ўрин эгаллайди. Йирик ТЭЦ ва ГРЭСлар қурилган. Маҳаллий кокс ва Кривой Рог рудасида ишлайдиган қора металлургиянинг салмоғи катта. Қувур ва ғўла прокати з-длари бор. Тегоювозсозлик, машинасозлик, электромеханика з-длари ишлаб турибди. Кимё ва кокс-кимё, енгил, озиқ-овқат, саноатлари ҳам ривожланган. Аммиак, капролактам ва минерал ўғитлар, анилин бўёқлари, кимёвий кислоталар ва б. неорганик маҳсулотлар ишлаб чиқарилади. Донецкда сода з-ди, Стахановда қурум з-длари бор. Қ.х. кўп тармоқли ва механизациялашган. Асосий экини ғалла, техника экинлари ҳам экилади. Кенг майдонда яйлов ва пичанзорлар, ток-зор ва мевазорлар, боғлар бор. Чорвачилиқда сут-гўшт чорвачилиги асосий ўринда. Қорамол, чўчқа, қўй ва эчки боқилади. 5 олий ўқув юрти, 3 музей, 3 театр, филармония, телемарказ, аэропорт мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.