Lugansk viloyati
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Lugansk viloyati — Ukrainaning eng şarqida joylaşgan ma'muriy-hududiy birlik. Rusça Vikipediyaga köra, uning katta qismi Severskiy Donets daryosining örta oqimi havzasida yotadi: şimoliy qismi tarixiy Slobojanşina, janubiy qismi esa Donbass mintaqasiga kiradi. Viloyatning markazi va eng yirik şahri — Lugansk; boşqa yirik şaharlari qatorida Alçevsk, Severodonetsk va Lisiçansk tilga olinadi. ÖzME'ga köra, 1970–1990-yillarda viloyat Voroşilovgrad viloyati deb atalgan.1
Tarixi
13ÖzME'ga köra, viloyat 1938-yil 3-iyunda tuzilgan. Rusça Vikipediyaga köra, u Ukraina SSRning Stalin viloyatidan ajratib olinib taşkil etilgan va 1958-yilgaça ham Voroşilovgrad nomini olib yurgan. Şu manbaga köra, 2014-yil aprelda viloyat hududida xalqaro miqyosda tan olinmagan «Lugansk Xalq Respublikasi» e'lon qilingan va Donbassdagi uruş natijasida u hududning taxminan uçdan bir qismini, jumladan Lugansk şahrini nazoratga olgan. 2022-yilda Rossiya qöşinlari viloyatning deyarli butun hududini egallagan, minglab odamlar halok bölgan va qariyb 300 ming nafar aholi uyini taşlab ketişga majbur bölgan; şu yil 30-sentabrda Rossiya viloyatni öz tarkibiga qöşib olganini e'lon qilgan.
Tabiati
13ÖzME'ga köra, viloyatning maydoni 26,7 ming km². Rusça Vikipediyaga köra, şimoldan janubga 270 km dan ortiq, ğarbdan şarqqa esa 170 km ga çözilgan, dengizga çiqişi yöq. U ğarbda Donetsk va Xarkov viloyatlari, şimol, şarq va janubda Rossiyaning Belgorod, Voronej va Rostov viloyatlari bilan çegaradoş. Yer yuzasi tölqinsimon tekislikdan iborat bölib, janubiy qismida Donets qirlari joylaşgan.
ÖzME'ga köra, iqlimi mö'tadil kontinental, iyulning örtaça harorati 21,8° dan yuqori, yanvarniki esa –6° dan –8° gaça; yiliga 400–500 mm yoğin tuşadi. Daryolarning köpçiligi Severskiy Donets havzasiga tegişli. Tuproqlari asosan qora tuproq, viloyat yerlarining köp qismi haydalgan, taxminan 7% hududni qarağay, eman, şumtol va zarangdan iborat örmonlar egallaydi.
Aholisi
13ÖzME 1997-yilda viloyatda 2 mln 743 ming kişi yaşaganini qayd etadi; aholining asosiy qismini ukrainlar taşkil etgan, ular bilan birga ruslar, beloruslar, yahudiylar, tatarlar va boşqa xalqlar vakillari ham yaşagan. Rusça Vikipediyaga köra, 2021-yilda aholi soni taxminan 2,1 mln kişi deb baholangan.
Xöjaligi
13Rusça Vikipediyaga köra, viloyat yuqori sifatli kömirga boy, uning zaxiralari öntalab milliard tonna bilan ölçanadi. ÖzME'ga köra, Lugansk viloyati Ukrainaning muhim oğir sanoat hududlaridan biri bölgan: kömir qazib oliş, metallurgiya, maşinasozlik va kimyo sanoati yetakçi tarmoqlar hisoblangan. Qora metallurgiya mahalliy koks va Krivoy Rog rudasi asosida işlagan, quvur prokati, teplovozsozlik va elektromexanika korxonalari faoliyat körsatgan. Kimyo sanoati ammiak, kaprolaktam, mineral öğitlar va anilin böyoqlari işlab çiqargan. Qişloq xöjaligida ğalla va texnika ekinlari yetiştirilgan, sut-göşt yönalişidagi çorvaçilik rivojlangan. ÖzME ma'lumotiga köra, viloyatda 5 ta oliy öquv yurti, 3 ta muzey, 3 ta teatr va filarmoniya ham bölgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Lugansk viloyati // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4141 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APALugansk viloyati. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4141
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4141
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Луганская областьru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 5-jild, 195–196-b.manbaa.uz · ÖzME, 5-jild, 195–196-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.