Mahalliy şamollar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 355-b. — ziyouz.com
Mahalliy şamollar - tezligi, takrorlanişi, yönalişi va b. meteoreologik elementlari b-n ajralib turadigan şamollar; Yer yuzasining ma'lum r-nlariga xos böladi. M.ş.ning paydo bölişiga sabablar: mahalliy topografiya yoki orografiyaning umumiy sirkulyatsiya oqimlariga ta'siri natijasi (fen, bora va b.); umumiy sirkulyatsiyasidan qat'i nazar, mahalliy sirkulyatsiyaning (brizlar, toğvodiy şamollari) mavjudligi; ba'zida uyurma xususiyatlariga ega bölgan konveksiyaning (çangli böron va b.) bölişi; umumiy sirkulyatsiya oqimini şu r-nga oidligi (kam namlik, çanglaniş, past t-ra va b.). Örta Osiyoning jan.da uçraydigan afğon şamoli, garmsel, Orol dengizida bölib turadigan dovullar va b. Örta Osiyo uçun M. ş. hisoblanadi. M.ş.lar, köpinça, şu joy nomi b-n ataladi: Bekobod şamoli (ursatev şamoli). Boku «nord» i, Novorossiysk «bora»si va h.k. (q. Şamol).
Q.: Şamol
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАҲАЛЛИЙ ШАМОЛЛАР - тезлиги, такрорланиши, йўналиши ва б. метеореологик элементлари б-н ажралиб турадиган шамоллар; Ер юзасининг маълум р-нларига хос бўлади. М.ш.нинг пайдо бўлишига сабаблар: маҳаллий топография ёки орографиянинг умумий циркуляция оқимларига таъсири натижаси (фен, бора ва б.); умумий циркуляциясидан қатъи назар, маҳаллий циркуляциянинг (бризлар, тоғводий шамоллари) мавжудлиги; баъзида уюрма хусусиятларига эга бўлган конвекциянинг (чангли бўрон ва б.) бўлиши; умумий циркуляция оқимини шу р-нга оидлиги (кам намлик, чангланиш, паст т-ра ва б.). Ўрта Осиёнинг жан.да учрайдиган афғон шамоли, гармсел, Орол денгизида бўлиб турадиган довуллар ва б. Ўрта Осиё учун М. ш. ҳисобланади. М.ш.лар, кўпинча, шу жой номи б-н аталади: Бекобод шамоли (урсатев шамоли). Боку «норд» и, Новороссийск «бора»си ва ҳ.к. (қ. Шамол).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.