Ma'lumot

Ma'lumot (pedagogikada) — şaxsning öqiş-örganiş natijasida özlaştirgan bilim könikmalari hajmi, yönalişi va darajasi. Ta'limtarbiya hamda mustaqil bilim oliş jarayonida olinadi. M. insoning ongli faoliyati jarayonida özlaştirib boriladi. Uşbu jarayon bolaning fikrlaş qobiliyati şakllanişidan boşlab dastlab oilada, söngra uzluksiz ta'lim tizimining turli bosqiçlarida ta'limtarbiya oliş davomida amalga oşiriladi. Uzluksiz ta'lim tizimining har bir bosqiçida tegişli ta'lim standartlari hamda öquv das-turlari b-n belgilangan hajm va yönalişdagi M. özlaştirib boriladi. M.ni özlaştiriş jarayonini taşkil qilişning asosiy şakli ta'lim va tarbiya maşgulotlaridan iborat. Bunda M. oluvçini talaba, öquvçi, şogird, bu jarayonga rahbarlik qiluvçilarni öqituvçi, murabbiy, ustoz deb nomlanadi. M. oliş manbai darslik, qöllanma, qöşimça adabiyotlar, atrof muhitdagi narsa va voqea-hodisalar, M. oliş vositasi öquv qurollari hamda mantiqiy tafakkur jarayonidan iborat. M. oila, boğça, maktab, akademik litsey yoki kasb-hunar kolleji, oliy öquv yurti, maktabdan taşqari ta'lim muassasalari, oliy öquv yurtidan keyingi ta'lim şakllari — aspirantura, doktorantura hamda qayta tayyorlaş va malaka oşirişda özlaştiriladi.

Şaxsning M. darajasi boşlanğiç, umumiy örta, örta maxsus, oliy bölişi mumkin. M. umumiy va maxsus M.ga ajraladi. Umumiy M. kelajakdagi ixtisosi, kasbidan qat'i nazar, har bir kişi uçun zarur bölgan bilim, malaka va könikmalarni anglatadi. Maxsus M. muayyan mutaxassislikdagi xodimning kasbiga oid M.ni bildiradi. Umumiy M. maxsus ma'lumotning zarur negizidir. Maxsus M. oliy (q. Oliy ta'lim), örta maxsus va kasb-hunar (q. Örta maxsus, kasb-hunar ta'limi) M.lariga bölinadi.

Saidqosim Usmonov.