Masxara
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 274-b. — ziyouz.com
Masxara (arab. — hajv, mazax kiliş) — örta asrlar va yaqin ötmişdagi özbek an'anaviy teatrining turi. Ijroçi ham M. deb atalgan. Ğaznaviylar saroyida (10-a. oxiri — 11-a. boşi) Buki M., Alişer Navoiy davrida Ğiyos M. deganlar utgan. 19-a.da Buxoro an'anaviy teatrida Zarif, Tula, Mizrob, Ergaş ismli M.lar şuhrat qozongan. M.lar maxsus liboslar va buyumlardan foydalanib, yuzlarini böyab, ba'zan yuzlariga niqob tortib, boşlariga kulgili qalpoqlar, sallalar, popoxlar kiyib, ayvon, köşk yoki maydonlarda hayotdan olingan voqealarni sahnaviy ziddiyatlar va timsollar şaklida hajv va hazil vositalari b-n börttirib aks ettirganlar va tomoşabinlarni kuldirganlar. 18-a.da M. iborasi b-n bir qatorda ijroçi ma'nosida «masxaraboz», teatr ma'nosida «masxarabozlik» istilohlari qöllana boşlagan (yana q. Masxarabozlik).
Q.: Masxarabozlik
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МАСХАРА (араб. — ҳажв, мазах килиш) — ўрта асрлар ва яқин ўтмишдаги ўзбек анъанавий театрининг тури. Ижрочи ҳам М. деб аталган. Ғазнавийлар саройида (10-а. охири — 11-а. боши) Буки М., Алишер Навоий даврида Ғиёс М. деганлар утган. 19-а.да Бухоро анъанавий театрида Зариф, Тула, Мизроб, Эргаш исмли М.лар шуҳрат қозонган. М.лар махсус либослар ва буюмлардан фойдаланиб, юзларини бўяб, баъзан юзларига ниқоб тортиб, бошларига кулгили қалпоқлар, саллалар, попохлар кийиб, айвон, кўшк ёки майдонларда ҳаётдан олинган воқеаларни саҳнавий зиддиятлар ва тимсоллар шаклида ҳажв ва ҳазил воситалари б-н бўрттириб акс эттирганлар ва томошабинларни кулдирганлар. 18-а.да М. ибораси б-н бир қаторда ижрочи маъносида «масхарабоз», театр маъносида «масхарабозлик» истилоҳлари қўллана бошлаган (яна қ. Масхарабозлик).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.