Me'da osti bezi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 477–478-b. — ziyouz.com
Me'da osti bezi — odam va hayvonlardagi yirik bez. Anatomikfiziologik xususiyatlariga köra, taşqi (ekzokrin) va içki (endokrin) sekretsiya bezi; pankreatik şira hamda insulin va glyukagon gormonlarini ajratadi; ular bevosita qonga ötib, uglevod hamda yoğlar almaşinişini boşqaradi; ovqat hazm qilişda iştirok etadi. M. o. b. murakkab tuzilgan aralaş bezlar turkumiga kiradi. U kattaligi jihatdan jigardan keyin ikkinçi örinda turadi. Qorin böşliğida, me'da orqasida, ön ikki barmoq içakka yaqin (q. Içak), bel umurtqalarining qarşisida köndalang joylaşgan. Uz. 12—18 sm, vazni 70— 80 g atrofida, Bezning biriktiruvçi töqimadan iborat kapsulasi juda nozik. Bez hujayralari me'da şirasiyai ajratadi. M. o. b.ning çiqaruv yöllari yiriklaşib va bir-biriga qöşilib borib, boş çiqaruv yöliga quyiladi, bu yöl bez böylab borib, umumiy öt yöli b-n birga ön ikki barmoq içakka oçiladi. M. o. b. kasalliklaridan pankreatit, ösma hosil bölişi, insulin işlab çiqarilişi buzilganda qandli diabet kuzatiladi.
Q.: Içak
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕЪДА ОСТИ БЕЗИ — одам ва ҳайвонлардаги йирик без. Анатомикфизиологик хусусиятларига кўра, ташқи (экзокрин) ва ички (эндокрин) секреция бези; панкреатик шира ҳамда инсулин ва глюкагон гормонларини ажратади; улар бевосита қонга ўтиб, углевод ҳамда ёғлар алмашинишини бошқаради; овқат ҳазм қилишда иштирок этади. М. о. б. мураккаб тузилган аралаш безлар туркумига киради. У катталиги жиҳатдан жигардан кейин иккинчи ўринда туради. Қорин бўшлиғида, меъда орқасида, ўн икки бармоқ ичакка яқин (қ. Ичак), бел умуртқаларининг қаршисида кўндаланг жойлашган. Уз. 12—18 см, вазни 70— 80 г атрофида, Безнинг бириктирувчи тўқимадан иборат капсуласи жуда нозик. Без ҳужайралари меъда ширасияи ажратади. М. о. б.нинг чиқарув йўллари йириклашиб ва бир-бирига қўшилиб бориб, бош чиқарув йўлига қуйилади, бу йўл без бўйлаб бориб, умумий ўт йўли б-н бирга ўн икки бармоқ ичакка очилади. М. о. б. касалликларидан панкреатит, ўсма ҳосил бўлиши, инсулин ишлаб чиқарилиши бузилганда қандли диабет кузатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.