Memuar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 414-b. — ziyouz.com
Memuar (frans. memoire — xotira, esdalik), yodnoma, esdalik — real voqea-hodisalar iştirokçisi yoki guvohining ötmiş haqidagi xotira asari. M. uçun voqeaning birinçi şaxs nomidan bayon qilinişi, voqealar va faktik materiallarning köpligi, mu-allifning tasvir obyektiga subyektiv munosabatining öziga xos şaklda namoyon bölişi xarakterlidir. M.da real voqealar majmuasi, köpinça, siyosiy xronika, biofafik va ilmiy ahami-yatga ega materiallar b-n uzviy boğlanib ketadi; unda badiiy asarlarga xos syujet usullari kam işlatiladi. Ammo muallif tasviriy vositalardan örni b-n foydalanadi.
M.ning ilk namunalari antik adabiyotda mil. av. yaratilgan. Örta asrlar, Uyğoniş va keyingi davrlarda M.ning xilma-xil turlari paydo böldi. M. yaratiş Şarq adabiyotida qad. an'analarga ega. Nosir Xisravnçnt «Safarnoma», Zayniddin Vosifiynnng «Badoye ul-vaqoye», Boburning «Boburnoma» asarlari M. ning namunalaridir.
M.larning tarixiy hujjat sifatidagi qimmati ularga xos qilib olingan voqealarning mohiyati, bayonining izçil va anikligi b-n belgilanadi. Turmuşning turli vositalari, xalq urf-odatlarining aniq tasvir etilişi jihatidan M.lar etnografiya uçun ham muhim manbadir.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕМУАР (франц. memoire — хотира, эсдалик), ёднома, эсдалик — реал воқеа-ҳодисалар иштирокчиси ёки гувоҳининг ўтмиш ҳақидаги хотира асари. М. учун воқеанинг биринчи шахс номидан баён қилиниши, воқеалар ва фактик материалларнинг кўплиги, му-аллифнинг тасвир объектига субъектив муносабатининг ўзига хос шаклда намоён бўлиши характерлидир. М.да реал воқеалар мажмуаси, кўпинча, сиёсий хроника, биофафик ва илмий аҳами-ятга эга материаллар б-н узвий боғланиб кетади; унда бадиий асарларга хос сюжет усуллари кам ишлатилади. Аммо муаллиф тасвирий воситалардан ўрни б-н фойдаланади.
М.нинг илк намуналари антик адабиётда мил. ав. яратилган. Ўрта асрлар, Уйғониш ва кейинги даврларда М.нинг хилма-хил турлари пайдо бўлди. М. яратиш Шарқ адабиётида қад. анъаналарга эга. Носир Хисравнчнт «Сафарнома», Зайниддин Восифийнннг «Бадое ул-вақое», Бобурнинг «Бобурнома» асарлари М. нинг намуналаридир.
М.ларнинг тарихий ҳужжат сифатидаги қиммати уларга хос қилиб олинган воқеаларнинг моҳияти, баёнининг изчил ва аниклиги б-н белгиланади. Турмушнинг турли воситалари, халқ урф-одатларининг аниқ тасвир этилиши жиҳатидан М.лар этнография учун ҳам муҳим манбадир.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.