Metamorfogen konlar
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 448–449-b. — ziyouz.com
Metamorfogen konlar - toğ jinslari metamorfizmi jarayonida yuqori bosim va t-ra şaroitida Yer pöstining çuqur qismida hosil bölgan foydali qazilma konlari. M.k. metomorfozlaşgan va metamorfik konlar guruhlariga bölinadi. M.k.ning mineral tarkibi ruda saklovçi jinslarning metamorfik fatsiyalariga xos. M.k. özining paydo bölgan davridagi körinişini butunlay özgartirib, boşqa turdagi foydali qazilmaga aylanadi. Mas, torf metamorfik jarayon ta'sirida past navli toşkömir va antra-sitga, oxirida esa grafit va olmosga, ohaktoş marmarga, gilli slanetslarga, boksitlar va b. xil tuprokli toğ jinslari ötga çidamli xom aşyoga, qimmatbaho toşlar (korund, la'l, diaspor, pirofilit, sillimanit, kianit)ga aylanadi.
M.k.ni urganiş natijasida olmos, la'l, zumrad, billur va b. qimmatbaho toşlar konini topiş imkoni yaratildi. Özbekistonda Ğozğon marmar koni, Toşqazigan grafit koni, Angren, Şarğun kumir konlari, Şaraqsoy korund koni M.k. jumlasiga kiradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕТАМОРФОГЕН КОНЛАР - тоғ жинслари метаморфизми жараёнида юқори босим ва т-ра шароитида Ер пўстининг чуқур қисмида ҳосил бўлган фойдали қазилма конлари. М.к. метоморфозлашган ва метаморфик конлар гуруҳларига бўлинади. М.к.нинг минерал таркиби руда сакловчи жинсларнинг метаморфик фацияларига хос. М.к. ўзининг пайдо бўлган давридаги кўринишини бутунлай ўзгартириб, бошқа турдаги фойдали қазилмага айланади. Мас, торф метаморфик жараён таъсирида паст навли тошкўмир ва антра-цитга, охирида эса графит ва олмосга, оҳактош мармарга, гилли сланецларга, бокситлар ва б. хил тупрокли тоғ жинслари ўтга чидамли хом ашёга, қимматбаҳо тошлар (корунд, лаъл, диаспор, пирофилит, силлиманит, кианит)га айланади.
М.к.ни урганиш натижасида олмос, лаъл, зумрад, биллур ва б. қимматбаҳо тошлар конини топиш имкони яратилди. Ўзбекистонда Ғозғон мармар кони, Тошқазиган графит кони, Ангрен, Шарғун кумир конлари, Шарақсой корунд кони М.к. жумласига киради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.