Mexanizmlar nazariyasi
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 469-b. — ziyouz.com
Mexanizmlar nazariyasi - mexanizmlarni tekşiriş (analiz qiliş), muayyan kinematik va dinamik şartlarga muvofiq yangi mexanizmlarni loyihalaş, ularning kinematika va dinamikasini örganiş b-n şuğullanadigan fan. Mexanizmlarning tuzilişi, kinematikasi va dinamikasiga oid umumiy krnuniyatlarni oçib beradi; bu krnuniyatlar esa konkret mexanizmlarga tatbiq qilinadi. M.n.ning muhim bölimi — mexanizmlar sintezi; unda muayyan kinematik va dinamik şartlarga muvofiq mexanizmlarni loyihalaş usullari örganiladi. Mexanizmlarni loyihalaş, asosan, uç bosqiçdan iborat: birinçi bosqiçda mexanizmning kinematik sxemasi tuziladi, ikkinçi bos qiç da mexanizmning puxta, işonçli, f.i.k. yuqori bölgan konstruktiv şakli aniqlanadi, uçinçi bosqiçda mexanizmning texnologik va texnik-iktisodiy
körsatkiçlari işlab çiqiladi. M.s.ning uşbu bosqiçlari mexanizmlarni loyihalaş masalalarining asosiy mazmunini taşkil etadi, çunki detallarning mustahkamligini hisoblaş va konstruktiv şaklini aniqlaşga oid keyingi barça opera-siyalar ularning kinematik va dinamik xususiyatlarini özgartira olmaydi (q. Maşina va mexanizmlar nazariyasi).
Ad.: Artobolevskiy I. I., Teoriya mexanizmov, 2 izd., M., 1967; Usmonxöjayev H. H., Mexanizm va maşinalar nazariyasi, 2naşr, T., 1970.
Q.: Maşina va mexanizmlar nazariyasi
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МЕХАНИЗМЛАР НАЗАРИЯСИ - механизмларни текшириш (анализ қилиш), муайян кинематик ва динамик шартларга мувофиқ янги механизмларни лойиҳалаш, уларнинг кинематика ва динамикасини ўрганиш б-н шуғулланадиган фан. Механизмларнинг тузилиши, кинематикаси ва динамикасига оид умумий крнуниятларни очиб беради; бу крнуниятлар эса конкрет механизмларга татбиқ қилинади. М.н.нинг муҳим бўлими — механизмлар синтези; унда муайян кинематик ва динамик шартларга мувофиқ механизмларни лойиҳалаш усуллари ўрганилади. Механизмларни лойиҳалаш, асосан, уч босқичдан иборат: биринчи босқичда механизмнинг кинематик схемаси тузилади, иккинчи бос қич да механизмнинг пухта, ишончли, ф.и.к. юқори бўлган конструктив шакли аниқланади, учинчи босқичда механизмнинг технологик ва техник-иктисодий
кўрсаткичлари ишлаб чиқилади. М.с.нинг ушбу босқичлари механизмларни лойиҳалаш масалаларининг асосий мазмунини ташкил этади, чунки деталларнинг мустаҳкамлигини ҳисоблаш ва конструктив шаклини аниқлашга оид кейинги барча опера-циялар уларнинг кинематик ва динамик хусусиятларини ўзгартира олмайди (қ. Машина ва механизмлар назарияси).
Ад.: Артоболевский И. И., Теория механизмов, 2 изд., М., 1967; Усмонхўжаев Ҳ. Ҳ., Механизм ва машиналар назарияси, 2нашр, Т., 1970.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.