Mintaqa
Manba: ÖzME, 5-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 583-b. — ziyouz.com
Mintaqa — Yer yuzasining tabiiy geografik kenglik zonalligining eng yuqori bosqiçi. Yer pusti yoki geografik qobiqning biror jihatdan öxşaş bölgan, kenglik böylab çözilgan nisbatan kambar qismi. M. şartli bölişi (mas, soat mintaqalari) yoki bir va yoki bir neça belgilari (mas, vulkan, tektonik, issiklik M.lari) b-n farq qilişi mumkin. Tabiiy geofafiyada M. — yuqori zonal taksonomik geografik birlik (q. Geografik zona).
M. tabiatga ta'sir etuvçi asosiy omillarning qonuniy özgarişi oqibatida hosil böladi. Mac, Quyoşdan keladigan radiatsiya ekvatordan şim. va jan. tomonlarga kamaya borişidan issiqlik M.lari vujudga keladi. Kenglik M.lari b-n bir qatorda balandlik (vertikal) M.lari ham böladi (q. Geografik mintaqa). Balandlikka kötarilgan sari havo t-rasi, namligi, tiniqligi va bosimi özgaradi. B. tabiat komplekslarini özgarişiga olib keladi (q. Balandlik mintaqalari).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МИНТАҚА — Ер юзасининг табиий географик кенглик зоналлигининг энг юқори босқичи. Ер пусти ёки географик қобиқнинг бирор жиҳатдан ўхшаш бўлган, кенглик бўйлаб чўзилган нисбатан камбар қисми. М. шартли бўлиши (мас, соат минтақалари) ёки бир ва ёки бир неча белгилари (мас, вулкан, тектоник, иссиклик М.лари) б-н фарқ қилиши мумкин. Табиий геофафияда М. — юқори зонал таксономик географик бирлик (қ. Географик зона).
М. табиатга таъсир этувчи асосий омилларнинг қонуний ўзгариши оқибатида ҳосил бўлади. Mac, Қуёшдан келадиган радиация экватордан шим. ва жан. томонларга камая боришидан иссиқлик М.лари вужудга келади. Кенглик М.лари б-н бир қаторда баландлик (вертикал) М.лари ҳам бўлади (қ. Географик минтақа). Баландликка кўтарилган сари ҳаво т-раси, намлиги, тиниқлиги ва босими ўзгаради. Б. табиат комплексларини ўзгаришига олиб келади (қ. Баландлик минтақалари).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.