Molalaş
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 687-b. — ziyouz.com
Molalaş MOLALAŞ, mola bostiriş — yerda namni saqlaş, ekişni sifatli ötkaziş va suğoriş uçun qulay şaro-it yaratiş maqsadida ekinlar ekiş oldidan ötkaziladigan agrotexnikaviy tadbir; şudgor önqir-çönqirini yöq qiliş, yerdagi namni saklaş, ekişni sifatli ötkaziş va suğoriş uçun şaroit yaratiş maqsadida mola yordamida bajariladi. Haydalgan yer yuzasining tekislaniş darajasi mola yuritiş tezligi va yönalişiga boğliq. Molani yer haydaş yönalişiga nisbatan köndalangiga yoki uçastkaning diagonali böyiça yurgizilsa, yer tekislaş sifatli böladi. Yoğoç mola bostirilganda şudgor yuzasi 7,5 sm gaça ziçlaşadi. Köklam qurğoqçil kelganda M. foydali, şuning uçun ekin keçki muddatlarda ekilayotganda dalaga 2—3 marta mola bostiriladi. Yetilgan yergagina mola bostiriş kerak. M.dan asosiy maqsad: bahorda, asosan, tuproqning pastki qavatlaridan kapillyar ğovaklar orqali namning buğlanişini kamaytiriş, yirik kesaklarni uvoqlaş. Keyingi vaqtlarda yengil tuproqli yerlarni M.da zanjir b-n bir-biriga ulangan 4 ta çorqirrali sixmoladan foydalanilmoqda (q. Boronalaş).
Q.: Boronalaş
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МОЛАЛАШ, мола бостириш — ерда намни сақлаш, экишни сифатли ўтказиш ва суғориш учун қулай шаро-ит яратиш мақсадида экинлар экиш олдидан ўтказиладиган агротехникавий тадбир; шудгор ўнқир-чўнқирини йўқ қилиш, ердаги намни саклаш, экишни сифатли ўтказиш ва суғориш учун шароит яратиш мақсадида мола ёрдамида бажарилади. Ҳайдалган ер юзасининг текисланиш даражаси мола юритиш тезлиги ва йўналишига боғлиқ. Молани ер ҳайдаш йўналишига нисбатан кўндалангига ёки участканинг диагонали бўйича юргизилса, ер текислаш сифатли бўлади. Ёғоч мола бостирилганда шудгор юзаси 7,5 см гача зичлашади. Кўклам қурғоқчил келганда М. фойдали, шунинг учун экин кечки муддатларда экилаётганда далага 2—3 марта мола бостирилади. Етилган ергагина мола бостириш керак. М.дан асосий мақсад: баҳорда, асосан, тупроқнинг пастки қаватларидан капилляр ғоваклар орқали намнинг буғланишини камайтириш, йирик кесакларни увоқлаш. Кейинги вақтларда енгил тупроқли ерларни М.да занжир б-н бир-бирига уланган 4 та чорқиррали сихмоладан фойдаланилмоқда (қ. Бороналаш).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.