Monosom tahlil
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 733-b. — ziyouz.com
Monosom tahlil - genetik ta-dqiqot usuli; aneuploidiya hodisasi tiplaridan biri — monosomiyaga (q. Geteroploidiya) asoslangan. Genotipdagi ayrim xromosomalarning irsiy ahamiyatini aniqlaşga xizmat qiladi. Monosomiklar taşqi va içki (fiziologik, genetik) omillar ta'sirida xromosomalarning qut-blarga tarqalişidagi buzilişlar tufayli vujudga keladi. Bunday buzilişlar xam somatik, ham jinsiy hujayralarda bölişi mumkin. Şuning uçun monosomiklar mitotik va meyotik böladi. Biroq gomologik xromosomalarning qutblarga tarqalmasligi meiozaa, ya'ni gomologik xromosomalarning konyugatsi-yalaniş va bivalentlar hosil qiliş jarayonida köproq yuz beradi, çunki bunda bivalent batamom bir hujayraga ötib ketişi tufayli ikkinçi hujayrada yetişmovçilik kuzatiladi. M.t. hayvon va ösimliklar genetikasida qöllanadi.
Q.: Geteroploidiya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МОНОСОМ ТАҲЛИЛ - генетик та-дқиқот усули; анеуплоидия ҳодисаси типларидан бири — моносомияга (қ. Гетероплоидия) асосланган. Генотипдаги айрим хромосомаларнинг ирсий аҳамиятини аниқлашга хизмат қилади. Моносомиклар ташқи ва ички (физиологик, генетик) омиллар таъсирида хромосомаларнинг қут-бларга тарқалишидаги бузилишлар туфайли вужудга келади. Бундай бузилишлар хам соматик, ҳам жинсий ҳужайраларда бўлиши мумкин. Шунинг учун моносомиклар митотик ва мейотик бўлади. Бироқ гомологик хромосомаларнинг қутбларга тарқалмаслиги меиозаа, яъни гомологик хромосомаларнинг конъюгаци-яланиш ва бивалентлар ҳосил қилиш жараёнида кўпроқ юз беради, чунки бунда бивалент батамом бир ҳужайрага ўтиб кетиши туфайли иккинчи ҳужайрада етишмовчилик кузатилади. М.т. ҳайвон ва ўсимликлар генетикасида қўлланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.