Muhammad Ğuriy
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 931-b. — ziyouz.com
Muhammad Ğuriy MUHAMMAD ĞURIY, Muiziddin Muhammad (?—1206) — ğuriylar sulolasidan bölgan sulton; Hindiston fotihi. 1173 y. akasi Ğiyosiddin Muhammad Ğuriy Ğazni viloyatini bosib olgaç, M.Ğ. unga hokim etib tayinlangan. 1175 y. Şarqiy Afğoniston va Şim. Hindistonga bosqinçilik yurişlari qilişni boşlagan. 1186 y. sönggi ğaznaviylar poytaxti Lohurni bosib olib, Ğaznaviylar davlatiga xotima bergan. 1192 y. Gorain yonida Şim. Hindistonning rajput hukmdorlari qöşinlarini tormor keltirgan va bir neça yil içida Gang daryosi vodiysidagi köplab yerlarni egallab olgan. Ğiyosiddinning vafotidan söng (1203), Ğuriylar davlati sultoni bölgan. Bu davlat hududi Afğonistonning katta qismi va Şim. Hindistondan tarkib topgan. X,indlarning gakhar qabilasi tomonidan öldirilgan (1206). M.Ğ. saltanati xarobalarida Dehli sultonligi barpo etilgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
МУҲАММАД ҒУРИЙ, Муизиддин Муҳаммад (?—1206) — ғурийлар сулоласидан бўлган султон; Ҳиндистон фотиҳи. 1173 й. акаси Ғиёсиддин Муҳаммад Ғурий Ғазни вилоятини босиб олгач, М.Ғ. унга ҳоким этиб тайинланган. 1175 й. Шарқий Афғонистон ва Шим. Ҳиндистонга босқинчилик юришлари қилишни бошлаган. 1186 й. сўнгги ғазнавийлар пойтахти Лоҳурни босиб олиб, Ғазнавийлар давлатига хотима берган. 1192 й. Гораин ёнида Шим. Ҳиндистоннинг ражпут ҳукмдорлари қўшинларини тормор келтирган ва бир неча йил ичида Ганг дарёси водийсидаги кўплаб ерларни эгаллаб олган. Ғиёсиддиннинг вафотидан сўнг (1203), Ғурийлар давлати султони бўлган. Бу давлат ҳудуди Афғонистоннинг катта қисми ва Шим. Ҳиндистондан таркиб топган. Х,индларнинг гакҳар қабиласи томонидан ўлдирилган (1206). М.Ғ. салтанати харобаларида Деҳли султонлиги барпо этилган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.