Muqova

Muqova — kitob, albom, jurnal, daftar va ş.k.ni yaxlit qilib biriktirib turuvçi ustki qismi. M.da naşrning nomi, mualliflari yoziladi, turli bezaklar işlanadi. M. kitob blokini kay darajada uşlab turişiga karab, old va orka, tub (korişok) tomonlarga ajraladi. M. ning juzlangan varaklar sarbandiga biriktirilgan qismi M. sarbandi deyiladi. M. tomonlari karton va b. xom aş-yolardan tayyorlanib, sirtiga çarm, qoğoz, mato va b. siriladi; içiga qoğoz yopiştirilib kitob blokiga birlaştiriladi. M.lar yupqa, qattiq (qalin), yumşoq bölişi mumkin. Yupqa M. qoğozdan iborat bölib, uni tayyorlaş nisbatan oson va arzon bölganligi uçun, odatda ommaviy kitoblar, risola, jur.larda foydalaniladi. Qalin M. mustahkam bölib (1—9 raqamli turlarga ega), kitob va naşrlarni yaxşi saqlanişini ta'minlaydi. Bulardan 5- va 7raqamli M.lar keng işlatiladi. 5raqamli M.da tomonlari (karton)ga qoğoz sirilib, M. sarbandida alohida material (mato) b-n ulanadi; darsliklar, siyosiy, ilmiy, adabiy asarlarda köp qöllanadi. 7raqamli M.da tomonlariga sirilgan material (çarm, liderin va b.) M. sarbandi b-n yaxlit tutaşib ketadi; ensiklopediyalar, yirik ilmiy va badiiy asarlar naşrida qöllanadi. Yumşoq M.da karton örniga qalin bukiluvçan qoğoz işlatiladi. M. yaxşi saqlanişi uçun jild (superoblojka) kiygiziladi.

Özbekiston hududida qadimdan qölyozma kitoblar tayyorlaş rivojlangan. Bu qölyozma kitoblar M.si, asosan çarm, şuningdek, qoğoz, matodan tayyorlangan. M.ga yozuvlar bitilmagan. M. markaziga vertikal çiziq böylab yirik va mayda turunj (medalon)lar joylaşgan, atrofi nafis islimiy naqşlar b-n hoşiyalangan. Kitob M.larini şu usulda bezaş 20-a.gaça davom etgan (yana q. Muqovasozlik).