Mutal Muzayyinoviç Burhonov
Manba: ÖzME, 2-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 732–733-b. — ziyouz.com
Burhonov Mutal Muzayyinoviç Muzayyinoviç (1916.5.5, Buxoro) — kompozitor, Özbekistonda xizmat körsatgan san'at arbobi (1964), Uzbekiston xalq artisti (1974). Uzbekistonda a kapella janri asosçilaridan. Samarqand musiqa va xoreografiya in-tida (1928— 32), Moskva konservatoriyasida (193941, 194649) ta'lim olgan. Öşa yillari «Alişer Navoiy» dramasi (Uyğun va I. Sulton, 1943)ga musiqa, qator kamervokal va kamer çolğu asarlar yaratdi. 2-jahon uruşida Moskva mudofaasi qatnaşçisi (1941). Özbekiston radiosida badiiy rahbar (1949—51), Uzbekiston Kompozitorlar uyuşmasi boşqaruvining raisi (1955— 60). Ijodida vokal musiqasi, ayniqsa, romans, jörsiz xor va vokalsimfonik janrlar asosiy örin tutadi: «Tabassum qilmading», «Namedonam Çi nom dorad», «Işqida» va b. romanslari, «Alişer Navoiyga qasida» (A. Oripov, 1968) va b. Şarq xalklari qöşiqlarini jörsiz xor uçun mahorat b-n, milliy musi
qaga xos nafislik va jozibalilikni töla saqlagan holda qayta işlagan: qozoqça «Dudaray», eronça «Göle gandum», özbekça «Gözal qizga», afğonça «Çaşmi siyoh» va b. Köpgina bolalar qöşiqlari, qator filmlar («Surayyo», «Abu Ali Ibn Sino», «Maftuningman», «Orol baliqçilari», «Boy ila xizmatçi» kabi)ga musiqa bastalagan. «Alişer Navoiy» operasi (1986), «Abadiy xotira» rekviyemi (1996), «Köngil xazinasi (Burhonnoma)» kitobi (1998) muallifi. Uzbekiston Respublikasi Davlat madhiyasi musiqasini yozgan [1992; Özbekistonning ilgarigi Davlat madhiyalari (1947, 1978) musiqasini ham B. yaratgan]. Berdaq nomidagi Qoraqalpoğiston Davlat va Hamza nomidagi Özbekiston Davlat mukofotlari laureati (1964, 1970). «Elyurt xurmati» ordeni b-n mukofotlangan (2001).
Ad.: Yanov-Yanovskaya N., Mutal Burxanov, T., 1999.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
БУРҲОНОВ Мутал (Мутаваккил) Музаййинович (1916.5.5, Бухоро) — композитор, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган санъат арбоби (1964), Узбекистон халқ артисти (1974). Узбекистонда а капелла жанри асосчиларидан. Самарқанд мусиқа ва хореография ин-тида (1928— 32), Москва консерваториясида (193941, 194649) таълим олган. Ўша йиллари «Алишер Навоий» драмаси (Уйғун ва И. Султон, 1943)га мусиқа, қатор камервокал ва камер чолғу асарлар яратди. 2-жаҳон урушида Москва мудофааси қатнашчиси (1941). Ўзбекистон радиосида бадиий раҳбар (1949—51), Узбекистон Композиторлар уюшмаси бошқарувининг раиси (1955— 60). Ижодида вокал мусиқаси, айниқса, романс, жўрсиз хор ва вокалсимфоник жанрлар асосий ўрин тутади: «Табассум қилмадинг», «Намедонам Чи ном дорад», «Ишқида» ва б. романслари, «Алишер Навоийга қасида» (А. Орипов, 1968) ва б. Шарқ халклари қўшиқларини жўрсиз хор учун маҳорат б-н, миллий муси
қага хос нафислик ва жозибалиликни тўла сақлаган ҳолда қайта ишлаган: қозоқча «Дударай», эронча «Гўле гандум», ўзбекча «Гўзал қизга», афғонча «Чашми сиёҳ» ва б. Кўпгина болалар қўшиқлари, қатор фильмлар («Сурайё», «Абу Али Ибн Сино», «Мафтунингман», «Орол балиқчилари», «Бой ила хизматчи» каби)га мусиқа басталаган. «Алишер Навоий» операси (1986), «Абадий хотира» реквиеми (1996), «Кўнгил хазинаси (Бурҳоннома)» китоби (1998) муаллифи. Узбекистон Республикаси Давлат мадҳияси мусиқасини ёзган [1992; Ўзбекистоннинг илгариги Давлат мадҳиялари (1947, 1978) мусиқасини ҳам Б. яратган]. Бердақ номидаги Қорақалпоғистон Давлат ва Ҳамза номидаги Ўзбекистон Давлат мукофотлари лауреати (1964, 1970). «Элюрт хурмати» ордени б-н мукофотланган (2001).
Ад.: Янов-Яновская Н., Муталь Бурханов, Т., 1999.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.