Natura
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 103–104-b. — ziyouz.com
Natura (lot. natura — tabiat) — 1) inson xarakteri mijozi, axloqi; 2) pul örniga tölangan mol, mahsulot (q. Ayirboşlaş); 3) (tasviriy san'atda) rassom tomonidan tasvirlaş uçun tanlangan voqelikdagi real obyektlar (tabiat körinişi, odam, xayvon, buyum va h.k.). N. tanlaş, kuzatiş hamda uning talqinida ijodkorning ğoyaviy-estetik qaraşlari, maq-sadi namoyon böladi. Realistik tasviriy san'at asoslarini egallaşda N. asosiy manba hisoblanadi. N.ni kuzatiş, uning tuzilişi va rasmini çiziş orqali ras-som, haykaltaroş, me'mor hayotni çuqurroq anglab, dunyoviy bilimlari kengayib, fazoviy tasavvuri ortib boradi. N.dan ijodkor bevosita xayotiy çizgilar işlaşi, ularning etyud, eskizlari — xomaki rasmlar (köpinça manzara, portret, natyurmort va mavzuli kompozitsiyalar) yaratişi mumkin.
Q.: Ayirboşlaş
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НАТУРА (лот. natura — табиат) — 1) инсон характери мижози, ахлоқи; 2) пул ўрнига тўланган мол, маҳсулот (қ. Айирбошлаш); 3) (тасвирий санъатда) рассом томонидан тасвирлаш учун танланган воқеликдаги реал объектлар (табиат кўриниши, одам, хайвон, буюм ва ҳ.к.). Н. танлаш, кузатиш ҳамда унинг талқинида ижодкорнинг ғоявий-эстетик қарашлари, мақ-сади намоён бўлади. Реалистик тасвирий санъат асосларини эгаллашда Н. асосий манба ҳисобланади. Н.ни кузатиш, унинг тузилиши ва расмини чизиш орқали рас-сом, ҳайкалтарош, меъмор ҳаётни чуқурроқ англаб, дунёвий билимлари кенгайиб, фазовий тасаввури ортиб боради. Н.дан ижодкор бевосита хаётий чизгилар ишлаши, уларнинг этюд, эскизлари — хомаки расмлар (кўпинча манзара, портрет, натюрморт ва мавзули композициялар) яратиши мумкин.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.