Nitratlaştiruvçi bakteriyalar
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 247–248-b. — ziyouz.com
Nitratlaştiruvçi bakteriyalar — ammiak va ammoniy tuzlarini nitrat kislota tuzlari — nitratlarga aylantiruvçi bakteriyalar. N. b. nitratlaşuv jarayoniga sabab böladi. Ajralib çiqqan energiyani N.b. organik moddalar sintezi uçun işlatadi. N.b. tuproqda va suv havzalarida yaşaydi. Ular işqoriy yoki neytral muhitli, yaxşi aeratsiyali tuprokdarda rivojlanadi. Şuning uçun nitratlaşuv jarayoni yaxşi işlov berilgan tuproqlarda jadalroq keçadi. N.b. muhitning organik moddalariga juda sezgir av-totrof organizmlarşlr. Rus mikrobiologi S. N. Vinogradskiy 1890 y.da ammiakni nitritgaça oksidlab, hujayra sintezi uçun energiya oluvçi (q. Xemosintez) va nitritlarni nitratlargaça oksidlovçi N.b.ni ajratib olgan.
Q.: Xemosintez
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НИТРАТЛАШТИРУВЧИ БАКТЕРИЯЛАР — аммиак ва аммоний тузларини нитрат кислота тузлари — нитратларга айлантирувчи бактериялар. Н. б. нитратлашув жараёнига сабаб бўлади. Ажралиб чиққан энергияни Н.б. органик моддалар синтези учун ишлатади. Н.б. тупроқда ва сув ҳавзаларида яшайди. Улар ишқорий ёки нейтрал муҳитли, яхши аэрацияли тупрокдарда ривожланади. Шунинг учун нитратлашув жараёни яхши ишлов берилган тупроқларда жадалроқ кечади. Н.б. муҳитнинг органик моддаларига жуда сезгир ав-тотроф организмларщлр. Рус микробиологи С. Н. Виноградский 1890 й.да аммиакни нитритгача оксидлаб, ҳужайра синтези учун энергия олувчи (қ. Хемосинтез) ва нитритларни нитратларгача оксидловчи Н.б.ни ажратиб олган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.