Norbötabiy
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 291-b. — ziyouz.com
Norbötabiy NORBÖTABIY, Norbötaxon (taxm. 1749—1798) — Qöqon xoni (taxm. 1763— 1798). Abdulkarimbiynkng nabirasi, Abduraqmonxonning öğli. 14 yoşidan taxtga çiqqan. Namangan beklarining separatizmini bostirgan. Qözğo-lon kötargan Xöjand begini yengib, şaharni öziga böysundirgan. Ammo Ura-tepa nomigagina Buxoroga tobe bölib qolgan. N. hukmronligining sönggi yillarida akasi Hojibek Öratepa va Qu-rama xrkimlari yordamida isyon kötarmoqçi bölgan. U Töraqörğon va Andi-jonni maskan tutgan. N. Andijonga qöşin tortib, akasi b-n sulh tuzgan.
N. vafot etgan yil (1798) Erdona-xon maqbarasi yaqinidagi Madrasa qurilişi nixryasiga yetgan (q. Norbö-tabiy madrasasi). N. davrida Farğona vodiysini birlaştiriş jarayoni tu-gagan, iqtisodiyot tiklangan, möl-kölçilik, arzonçilik bölgan. Bu esa Farğonaga çekka tuman va viloyatlardan köplab aholini köçib kelişiga zamin yaratgan. Qöqon vodiyning madaniy-iqtisodiy markaziga aylangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НОРБЎТАБИЙ, Норбўтахон (тахм. 1749—1798) — Қўқон хони (тахм. 1763— 1798). Абдулкаримбийнкнг набираси, Абдурақмонхоннинг ўғли. 14 ёшидан тахтга чиққан. Наманган бекларининг сепаратизмини бостирган. Қўзғо-лон кўтарган Хўжанд бегини енгиб, шаҳарни ўзига бўйсундирган. Аммо Ура-тепа номигагина Бухорога тобе бўлиб қолган. Н. ҳукмронлигининг сўнгги йилларида акаси Ҳожибек Ўратепа ва Қу-рама хркимлари ёрдамида исён кўтармоқчи бўлган. У Тўрақўрғон ва Анди-жонни маскан тутган. Н. Андижонга қўшин тортиб, акаси б-н сулҳ тузган.
Н. вафот этган йил (1798) Эрдона-хон мақбараси яқинидаги Мадраса қурилиши нихрясига етган (қ. Норбў-табий мадрасаси). Н. даврида Фарғона водийсини бирлаштириш жараёни ту-гаган, иқтисодиёт тикланган, мўл-кўлчилик, арзончилик бўлган. Бу эса Фарғонага чекка туман ва вилоятлардан кўплаб аҳолини кўчиб келишига замин яратган. Қўқон водийнинг маданий-иқтисодий марказига айланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.