Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Oçilbek

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 295-b. — ziyouz.com

    Oçilbek OÇILBEK, Oçil dev (taxm. 1883, Samarqand yaqinidagi Qöştamğali qişloği — 1923.10.5, Kitob atrofidagi Varganza qişloği) — Samarqand viloyatida sovet rejimiga qarşi harakat rahbarlaridan biri. Özbeklarning nayman uruğidan bölgan. Samarqand va Toşkentdagi jadid maktablarida tahsil olgan. Ğuzor beki Sayd Akram töra (Buxoro amiri Olimxonnnng amakisi) xizmatida bölib, harbiy işni örgangan.

    1918 y. oxirida u boşçilik qilgan guruh Samarqand viloyatida qizil askarlarga qarşi hujum boşlagan. 1921 y.dan Turkiston milliy birligi siyosiy taşkiloti körsatmalari asosida iş olib borgan. Validiy uning qarorgohida bölib, bolşeviklarga qarşi kuraşga ğoyaviy rahbarlik qilgan (1922). O. boşçiligida 10 ta qörboşi (Kattaqörğonda Qoraqulbek, Urgutda Hoji Abdulqodir, Jizzax atrofida Ma'mur Niyozbek va Törabek, Matço bekligida Asrorxon, Nusratşoh, Hamidbek, Öratepada Xolbötabek va b.) va 4000—5000 yigit faoliyat körsatgan. U Samarqand viloyatidagi boşqa yirik qörboşi — Bahrombek (vafoti 1922) b-n hamkorlikda harbiy hara-katlarda qatnaşgan. O.ning hujumlari oqibatida Samarqand—Zarafşon hududidan Matço toğlari etaklariga qadar bölgan joylarda sovet xrkimi-yati ağdarilgan. 1923 y. may oyining boşlarida O. öz guruhi b-n Şaxrisabzdagi vatanparvarlarga yordamga borgan. Kitob atrofida qizil askarlar b-n bölgan jangda halok bölgan, uning omon qolgan (130 yigit) dastasiga Ziyovuddin boşçilik qilgan.

    Ad.: Validiy, Bölinganni böri yer [Xotiralar], T., 1997; Rajabov Q., Buxoroga qizil armiya bosqini va unga qarşi kuraş, T., 2002.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ОЧИЛБЕК, Очил дев (тахм. 1883, Самарқанд яқинидаги Қўштамғали қишлоғи — 1923.10.5, Китоб атрофидаги Варганза қишлоғи) — Самарқанд вилоятида совет режимига қарши ҳаракат раҳбарларидан бири. Ўзбекларнинг найман уруғидан бўлган. Самарқанд ва Тошкентдаги жадид мактабларида таҳсил олган. Ғузор беки Сайд Акрам тўра (Бухоро амири Олимхоннннг амакиси) хизматида бўлиб, ҳарбий ишни ўрганган.

    1918 й. охирида у бошчилик қилган гуруҳ Самарқанд вилоятида қизил аскарларга қарши ҳужум бошлаган. 1921 й.дан Туркистон миллий бирлиги сиёсий ташкилоти кўрсатмалари асосида иш олиб борган. Валидий унинг қароргоҳида бўлиб, большевикларга қарши курашга ғоявий раҳбарлик қилган (1922). О. бошчилигида 10 та қўрбоши (Каттақўрғонда Қорақулбек, Ургутда Ҳожи Абдулқодир, Жиззах атрофида Маъмур Ниёзбек ва Тўрабек, Матчо беклигида Асрорхон, Нусратшоҳ, Ҳамидбек, Ўратепада Холбўтабек ва б.) ва 4000—5000 йигит фаолият кўрсатган. У Самарқанд вилоятидаги бошқа йирик қўрбоши — Баҳромбек (вафоти 1922) б-н ҳамкорликда ҳарбий ҳара-катларда қатнашган. О.нинг ҳужумлари оқибатида Самарқанд—Зарафшон ҳудудидан Матчо тоғлари этакларига қадар бўлган жойларда совет хркими-яти ағдарилган. 1923 й. май ойининг бошларида О. ўз гуруҳи б-н Шахрисабздаги ватанпарварларга ёрдамга борган. Китоб атрофида қизил аскарлар б-н бўлган жангда ҳалок бўлган, унинг омон қолган (130 йигит) дастасига Зиёвуддин бошчилик қилган.

    Ад.: Валидий, Бўлинганни бўри ер [Хотиралар], Т., 1997; Ражабов Қ., Бухорога қизил армия босқини ва унга қарши кураш, Т., 2002.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.