Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Orifxon Hotamov

    Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 204–205-b. — ziyouz.com

    Hotamov Orifxon (1927.10.10, Jizzax — 2002.25.9, Toşkent) — xonanda, sozanda (tanbur, ğijjak), bastakor. Özbekiston xalq hofizi (1993). Milliy mumtoz musiqa (ma-qom, aşula, katta aşula, bastakorlik) san'atining yirik vakili. Toşkent musiqa bilim yurtini ğijjak ixtisosligi böyiça tugatgan (1954). Hofizlik va tanbur çaliş yöllarini ustozi J.Sultonovdan özlaştirgan. Muqimiy teatri (1944), Özbek davlat filarmoni-yasi (1945-50), Özbek radiosining xalq çolğulari orkestri (1956—59), etnografik ansambli (1959-76), *Ma-qom» ansambli (1976-89) da sozan-da, ayni paytda M.Uyğur nomidagi San'at in-ti (1989—99), Toşkent konservatoriyasi (1999 y.dan)da peda-gog. Repertuaridan katta aşula («Ohkim», «Daydi Tanavor», «Bölmiş» va b.), mumtoz aşula («Fe-ruz», «Abdurahmonbegi», «Hanuz», «Qöşçinor», «Suvora» va b.) va maqom yöllari («Dugoh Husayn», «Bayot» kabi), 20-a. bastakorlari («Sodirxon Uşşoği», S.Boboşaripov; «Ul kun jonon», J.Sultonov; «Doğman», K.Otaniyozov va b.) hamda özbek mumtoz va zamonaviy şoirlar ğazallariga özi bastalagan («Naylayin», «Qoşi yosinmu deyin», «Qora bölib-dur», Navoiy; «Sensan sevarim», Lutfiy; «Yor ötdimu», S.Zunnunova; «Holimni sörmaysan», Sadoiy; «Ohista-ohista», T.Töla; «Subhidam», P.Mömin; «Vatandir», «Paydo bölibdur», Çustiy va b.) asarlari örin olgan. H. kuçli, kölami keng, şirador va dardli ovoz sohibi. H.ning öziga xos ijro va ijo-diy uslubi nozik did, teran maz-mundorligi bilan ajralibturadi. Köp yillar davomida Hakimjon Fayziyev, keyinçalik öğillari Axrorxon va Ismoilxonlar bilan hamnafaslik qilib, ovozlar ravonligi va mutanosibligi, tanbur-dutorning dil-kaş Muloqotiga asoslangan jörovoz yölida ijod qilgan. Ijrolari va bastakorlik asarlari Özteleradio-kompaniyasi fonotekasiga, bir neça gramplastinka va kompakt diskga yozilgan. «Döstlik» ordeni bilan mukofotlangan (1997).

    Ad.: Begmatov S, Orifxon Hotamov, T., 2000.

    Rustam Abdullayev.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ҲОТАМОВ Орифхон (1927.10.10, Жиззах — 2002.25.9, Тошкент) — хонанда, созанда (танбур, ғижжак), бастакор. Ўзбекистон халқ ҳофизи (1993). Миллий мумтоз мусиқа (ма-қом, ашула, катта ашула, бастакорлик) санъатининг йирик вакили. Тошкент мусиқа билим юртини ғижжак ихтисослиги бўйича тугатган (1954). Ҳофизлик ва танбур чалиш йўлларини устози Ж.Султоновдан ўзлаштирган. Муқимий театри (1944), Ўзбек давлат филармони-яси (1945-50), Ўзбек радиосининг халқ чолғулари оркестри (1956—59), этнографик ансамбли (1959-76), *Ма-қом» ансамбли (1976-89) да созан-да, айни пайтда М.Уйғур номидаги Санъат ин-ти (1989—99), Тошкент консерваторияси (1999 й.дан)да педа-гог. Репертуаридан катта ашула («Оҳким», «Дайди Танавор», «Бўлмиш» ва б.), мумтоз ашула («Фе-руз», «Абдураҳмонбеги», «Ҳануз», «Қўшчинор», «Сувора» ва б.) ва мақом йўллари («Дугоҳ Ҳусайн», «Баёт» каби), 20-а. бастакорлари («Содирхон Ушшоғи», С.Бобошарипов; «Ул кун жонон», Ж.Султонов; «Доғман», К.Отаниёзов ва б.) ҳамда ўзбек мумтоз ва замонавий шоирлар ғазалларига ўзи басталаган («Найлайин», «Қоши ёсинму дейин», «Қора бўлиб-дур», Навоий; «Сенсан севарим», Лутфий; «Ёр ўтдиму», С.Зуннунова; «Ҳолимни сўрмайсан», Садоий; «Оҳиста-оҳиста», Т.Тўла; «Субҳидам», П.Мўмин; «Ватандир», «Пайдо бўлибдур», Чустий ва б.) асарлари ўрин олган. Ҳ. кучли, кўлами кенг, ширадор ва дардли овоз соҳиби. Ҳ.нинг ўзига хос ижро ва ижо-дий услуби нозик дид, теран маз-мундорлиги билан ажралибтуради. Кўп йиллар давомида Ҳакимжон Файзиев, кейинчалик ўғиллари Ахрорхон ва Исмоилхонлар билан ҳамнафаслик қилиб, овозлар равонлиги ва мутаносиблиги, танбур-дуторнинг дил-каш Мулоқотига асосланган жўровоз йўлида ижод қилган. Ижролари ва бастакорлик асарлари Ўзтелерадио-компанияси фонотекасига, бир неча грампластинка ва компакт дискга ёзилган. «Дўстлик» ордени билан мукофотланган (1997).

    Ад.: Бегматов С, Орифхон Ҳотамов, Т., 2000.

    Рустам Абдуллаев.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.