Örta ta'lim
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 171–172-b. — ziyouz.com
Örta ta'lim — umumiy ta'lim bosqiçlaridan biri; şaxsning jamiyat ijtimoiy hayotida ongli va faol iştirok etişiga imkon beruvçi bilim, malaka va könikmalari darajasi. ÖzRda Ö.t. öquvçilarning fanlar asoslari böyiça muntazam bilim olişlarini, ularda bilim özlaştiriş ehtiyojini, asosiy öquvilmiy va umummadaniy bilimlarni, milliy va umumbaşariy qadriyatlarga asoslangan ma'naviyaxloqiy fazilatlarni, mehnat könikmalarini, ijodiy fikrlaş va atrof muhitga ongli munosabatda bölişni va kasb tanlaşni şakllantiriş davri hisoblanadi. U 5—9sinflarni öz içiga oladi. ÖzRning 1997 yil 29 avg.da qabul qilingan «Ta'lim töğrisida»gi qonunida ta'kidlanişiça, Ö.t. bilimlarning zarur hajmini beradi, mustaqil fikrlaş, taşkilotçilik qobiliyati va amaliy tajriba könikmalarini rivojlantiradi, dastlabki tarzda kasbga yönaltirişga va ta'limning navbatdagi bosqiçini tanlaşga yordam beradi. Ö.t. sinflari uçun öquv rejasi va dasturlari mavjud. Ö.t. öquv rejasi asosida özbek tili, ona tili va adabiyotning tizimli kursi, çet tillari, Vatan va jahon tarixi, algebra, geom., trigonometriya, fizika, astronomiya, kimyo, biol., çizmaçilik, tabiat va geogr., jismoniy tarbiya, informatika, musiqa madaniyati, tasviriy san'at, davlat va huquq asoslari, inson va jamiyat, iqtisodiy bilim asoslari, Vatan tuyğusi, milliy istiqlol ğoyasi va ma'naviyat asoslari, mehnat, harbiy xizmatga çaqiriqqaça yoşlarni tayyorlaş va boşqalar fanlar böyiça maşğulotlar ötkaziladi. Ö.t.da maktab dasturida belgilangan bilim, malaka va könikmalarni örganiş hamda hosil qilişga erişiş uçun ta'limning turli usullari, şakllari hamda vositalaridan foydalaniş asosida iş olib boriş talab qilinadi (yana q. Umumiy örta ta'lim maktabi). Ö.t. tugallanganidan keyin ta'lim fanlari va ular böiiça olingan baholar körsatilgan holda davlat tomonidan tasdiklangan namunadagi attestat beriladi.
Q.: Umumiy örta ta'lim Maktabi
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЎРТА ТАЪЛИМ — умумий таълим босқичларидан бири; шахснинг жамият ижтимоий ҳаётида онгли ва фаол иштирок этишига имкон берувчи билим, малака ва кўникмалари даражаси. ЎзРда Ў.т. ўқувчиларнинг фанлар асослари бўйича мунтазам билим олишларини, уларда билим ўзлаштириш эҳтиёжини, асосий ўқувилмий ва умуммаданий билимларни, миллий ва умумбашарий қадриятларга асосланган маънавийахлоқий фазилатларни, меҳнат кўникмаларини, ижодий фикрлаш ва атроф муҳитга онгли муносабатда бўлишни ва касб танлашни шакллантириш даври ҳисобланади. У 5—9синфларни ўз ичига олади. ЎзРнинг 1997 йил 29 авг.да қабул қилинган «Таълим тўғрисида»ги қонунида таъкидланишича, Ў.т. билимларнинг зарур ҳажмини беради, мустақил фикрлаш, ташкилотчилик қобилияти ва амалий тажриба кўникмаларини ривожлантиради, дастлабки тарзда касбга йўналтиришга ва таълимнинг навбатдаги босқичини танлашга ёрдам беради. Ў.т. синфлари учун ўқув режаси ва дастурлари мавжуд. Ў.т. ўқув режаси асосида ўзбек тили, она тили ва адабиётнинг тизимли курси, чет тиллари, Ватан ва жаҳон тарихи, алгебра, геом., тригонометрия, физика, астрономия, кимё, биол., чизмачилик, табиат ва геогр., жисмоний тарбия, информатика, мусиқа маданияти, тасвирий санъат, давлат ва ҳуқуқ асослари, инсон ва жамият, иқтисодий билим асослари, Ватан туйғуси, миллий истиқлол ғояси ва маънавият асослари, меҳнат, ҳарбий хизматга чақириққача ёшларни тайёрлаш ва бошқалар фанлар бўйича машғулотлар ўтказилади. Ў.т.да мактаб дастурида белгиланган билим, малака ва кўникмаларни ўрганиш ҳамда ҳосил қилишга эришиш учун таълимнинг турли усуллари, шакллари ҳамда воситаларидан фойдаланиш асосида иш олиб бориш талаб қилинади (яна қ. Умумий ўрта таълим мактаби). Ў.т. тугалланганидан кейин таълим фанлари ва улар бўиича олинган баҳолар кўрсатилган ҳолда давлат томонидан тасдикланган намунадаги аттестат берилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.