Ovoz

Ovoz — 1) ovoz a'zolari yordamida çiqariladigan, balandligi, kuçi va tembri har xil bölgan tovuş (odam va öpkadan nafas oluvçi hayvonlarda). O. hiqildoqda xrsil böladi: öpkadan çiqayotgan havo oqimi, bir-biriga tegib turgan O. boylamlari oraliğidan ötib uni tebratadi, natijada nozikkina O. hosil böladi, söngra buni yuqori rezonatorlar (oğiz böşliği, halqum, burun va yondoş böşliqlari) kuçay-tirib berib, O. öziga xos ohang (tembr) oladi. Öpkadan çiqayotgan havo oqimining kuçiga, jips turgan O. boylamlarining körsatayotgan qarşiligi va ularning tebraniş amplitudasiga qarab, O. kuçli yoki kuçsiz, şuningdek, tebranişining uzunligi va ças-totasiga qarab baland yoki past bölişi mumkin.

O. paydo bölişida iştirok etadigan a'zolarning hammasi soğlom bölsa, O. yengil va bemalol eşitiladi. Turli kasalliklar, xususan, hiqildoq, bu-runhalqum yoki burun kasalliklarida O. özgaradi, ba'zan manqa bölib qoladi. Yurak, bronxlar, markaziy nerv sistemasi kasalliklari va yuqumli kasalliklarda ham O. özgarişi mumkin. O. köpinça, sovqotiş, angina, yuqori nafas yöllari yalliğlanişi, laringit, traxeit va bronxitdan ke-yin özgaradi. Hadeb baqirib gapira-veriş ham O. buzilişiga sabab böladi. Çekiş va içkilikka ruju qiliş, şuningdek, tiş yöqligi yoki yasama tişning notöğri köyilganligi va b. xam O. «sifati»ga ta'sir etadi. Odatda, yoşlarda ötiş davrida böladigan ovoz özgarişida alohida ehtiyot çoralariga rioya qiliş zarur. O.ni asraşda eng muhimi organizmni çiniqtirişdir. O. özgarganda, albatta, mutaxassis vraçga murojaat etiş lozim; 2) musiqada — odamning aniq balandlik va uzoq sadolanişga ega tovuşi (q. Xonanda ovozi); köp ovozli musiqa asarining muayyan kuy yöli; partituradan alohida köçirib yoziladigan xor yoki orkestr guruqi ijro yöli.