Ozokerit
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 60-b. — ziyouz.com
Ozokerit (yun. ozo — hid tarataman va heros — mum), toğ mumi — bi-tumlar guruhiga mansub mineral. Ki-myoviy tarkibi qattiq xrlatdagi töyingan uglevodorodlardan iborat. Rangi oç yaşil, sariq, qönğirdan qoragaça. Yumşoq, qattiq, ba'zan mört böladi. O.dan kerosin hidi keladi. Ziçligi 0,85-0,97 g/sm3; 52-85° da eriydi. Tar-kibida 83—85% uglerod, 13,5—15% vodorod va 2% kislorod, azot, oltin-gugurt bor. Yuqori parafinli neft va oğir gaz-kondensatlarining taqsimlanişidan hosil böladi. O. qatlamlarda neft borligidan darak beradi. Qum va ohaktoşlarda 4—16% O. mavjud. Termoizolyatsiya, böyoqçilik, tibbiyot (ozokerit bilan davolaş) va attorlik sa-noatida qöllanadi. Asosan, O. qayta işlanib, undan serezin olinadi. Özbekistonda (Farğona), Ukraina (Lvov viloyati), Turkmanistonda (Çeleken) katta konlari bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЗОКЕРИТ (юн. ozo — ҳид таратаман ва heros — мум), тоғ муми — би-тумлар гуруҳига мансуб минерал. Ки-мёвий таркиби қаттиқ хрлатдаги тўйинган углеводородлардан иборат. Ранги оч яшил, сариқ, қўнғирдан қорагача. Юмшоқ, қаттиқ, баъзан мўрт бўлади. О.дан керосин ҳиди келади. Зичлиги 0,85-0,97 г/см3; 52-85° да эрийди. Тар-кибида 83—85% углерод, 13,5—15% водород ва 2% кислород, азот, олтин-гугурт бор. Юқори парафинли нефть ва оғир газ-конденсатларининг тақсимланишидан ҳосил бўлади. О. қатламларда нефть борлигидан дарак беради. Қум ва оҳактошларда 4—16% О. мавжуд. Термоизоляция, бўёқчилик, тиббиёт (озокерит билан даволаш) ва атторлик са-ноатида қўлланади. Асосан, О. қайта ишланиб, ундан церезин олинади. Ўзбекистонда (Фарғона), Украина (Львов вилояти), Туркманистонда (Челекен) катта конлари бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.