Ozonosfera
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 61–62-b. — ziyouz.com
Ozonosfera — Yer sirtidan 10— 50 km balandlikda joylaşgan ozonli atmosfera qatlami. Ozon 20—25 km balandlikdagi O.da eng köp töplanadi (q. Ozon). O.da ozonning hosil bölişi va uning balandlik böyiça tarqalişini fotokimyoviy nazariya tadqiq qiladi. Ozon Quyoş radiatsiyasini kuçli yutadi, şuning uçun Quyoş radiatsiyasining biologik jihatdan ança faol qismi Yer sirtiga yetib kelmaydi. Radiatsiyani yutişi natijasida O. qatlamida t-ra ança kötariladi. O.dagi ozonni tekşiriş uçun har xil balandlikda olingan xavo namunasi taxlil qilinadi,: Yer sirtidagi yoki zond va raketalar yordamida atmosferaga olib çiqilgan optik asboblar (spektrofotometr va b.)dan foydalaniladi. O. ma'lumotlari Quyoş radiatsiyasining Yer atmosferasida yutiliş tabiatni örganişda juda muhim.
Q.: Ozon
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ОЗОНОСФЕРА — Ер сиртидан 10— 50 км баландликда жойлашган озонли атмосфера қатлами. Озон 20—25 км баландликдаги О.да энг кўп тўпланади (қ. Озон). О.да озоннинг ҳосил бўлиши ва унинг баландлик бўйича тарқалишини фотокимёвий назария тадқиқ қилади. Озон Қуёш радиациясини кучли ютади, шунинг учун Қуёш радиациясининг биологик жиҳатдан анча фаол қисми Ер сиртига етиб келмайди. Радиацияни ютиши натижасида О. қатламида т-ра анча кўтарилади. О.даги озонни текшириш учун ҳар хил баландликда олинган хаво намунаси тахлил қилинади,: Ер сиртидаги ёки зонд ва ракеталар ёрдамида атмосферага олиб чиқилган оптик асбоблар (спектрофотометр ва б.)дан фойдаланилади. О. маълумотлари Қуёш радиациясининг Ер атмосферасида ютилиш табиатни ўрганишда жуда муҳим.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.