Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Parfyumeriya-Kosmetika sanoati

    Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 99–100-b. — ziyouz.com

    Parfyumeriya-Kosmetika sanoati — atir sovun, efir moyi, sintetik xuşböy moddalar işlab çiqaradigan sanoat tarmoği (q. Parfyumeriya, Kosmetika).

    Şarq mamlakatlarida atir, muşk, surma, muşk-anbar, upa-elik kabi mahsulotlarni tayyorlaş qadimdan yölga qöyilgan. Ulardan xotin-qizlar, erkaklar pardoz-andoz va gigiyena vositasi tarzida keng foydalanganlar. Attorlar bu mahsulotlar b-n butun Şarq mamlakatlari böylab savdosotiq işlarini olib borişgan.

    P.-k. s. sanoat tarmoği tarzida 17-a. oxirida Fransiyada, keyinçalik Italiya, Buyuk Britaniya va b. davlatlarda paydo bölgan. Özbekistondagi P.-k.s. korxonalarida odekolon (xuşböy suvlar), sovğa yiğmalari, upa, tiş poroşogi, gigiyenik va profilaktik tiş pastalari, krem, loson, şampun va b. kosmetik mahsulotlar işlab çiqariladi. Tarmoqdagi eng yirik korxo-na Toşkent parfyumeriya-kosmetika f-kasi 1942 y. köçirib keltirilgan Krasnodar parfyumeriya f-kasi asosida taşkil qilingan. F-ka dastlab bir xil flakonlarda odekolon, qoğoz pa-ketlarda upa va tiş poroşogi işlab çiqargan. Mavjud sexlarning rekonstruksiya qilinişi va yangi sexlar qurilişi i.ç. hajmini oşirişga, yuqori navli parfyumeriya mahsulotlari, sovğa yiğmalari va çiroyli qulay qutiçalarda buyumlar i.ç.ga imkon berdi. Korxona 120 nomda parfyumeriya-kosmetika mahsulotlari işlab çikardi. 1985 y.da f-ka «Lola» parfyumeriya-kosmetika f-kasi deb nomlandi.

    90-y.lardan boşlab Özbekistonda ötkazilgan iqtisodiy islohotlar davo-mida P.-k.s.ning ayrim korxonalari xususiylaştirildi yoki mahalliy hokimiyat organlari tasarrufiga ötkazildi. 1997 y. martda «Lola upa» korxonasi oçiq turdagi aksiyadorlik jamiyatiga aylantirildi. 2001 y.dan Toşkent ş.da Rossiyadagi «Kalina» konsernining şö'ba korxonasi — «Palladavostok» faoliyat olib boradi.

    Rivojlangan mamlakatlarda P.-k.s. korxonalari yirik i.ç. quvvatlariga ega bölgan, öz mahsulotlarini butun dunyoga sotadi. «Eyvon prodakts», «Prokter end Gembl» (AKŞ), «Oreal», «Lankom» (Fransiya), «Sardli», «Maks Fektor» (Buyuk Britaniya), «Şvarskof Xengel» (Germaniya), «Adam» (Italiya), «Siseydo» (Yaponiya) firmalari ayniqsa maşhur. Bu firmalarda 500 dan ziyod kosmetika va 700 dan ziyod parfyumeriya mahsulotlari işlab çiqariladi.

    Abdurahim Ortiqov.

    Q.: Kosmetika, Parfyumeriya

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ПАРФЮМЕРИЯ-КОСМЕТИКА САНОАТИ — атир совун, эфир мойи, синтетик хушбўй моддалар ишлаб чиқарадиган саноат тармоғи (қ. Парфюмерия, Косметика).

    Шарқ мамлакатларида атир, мушк, сурма, мушк-анбар, упа-элик каби маҳсулотларни тайёрлаш қадимдан йўлга қўйилган. Улардан хотин-қизлар, эркаклар пардоз-андоз ва гигиена воситаси тарзида кенг фойдаланганлар. Атторлар бу маҳсулотлар б-н бутун Шарқ мамлакатлари бўйлаб савдосотиқ ишларини олиб боришган.

    П.-к. с. саноат тармоғи тарзида 17-а. охирида Францияда, кейинчалик Италия, Буюк Британия ва б. давлатларда пайдо бўлган. Ўзбекистондаги П.-к.с. корхоналарида одеколон (хушбўй сувлар), совға йиғмалари, упа, тиш порошоги, гигиеник ва профилактик тиш пасталари, крем, лосьон, шампунь ва б. косметик маҳсулотлар ишлаб чиқарилади. Тармоқдаги энг йирик корхо-на Тошкент парфюмерия-косметика ф-каси 1942 й. кўчириб келтирилган Краснодар парфюмерия ф-каси асосида ташкил қилинган. Ф-ка дастлаб бир хил флаконларда одеколон, қоғоз па-кетларда упа ва тиш порошоги ишлаб чиқарган. Мавжуд цехларнинг реконструкция қилиниши ва янги цехлар қурилиши и.ч. ҳажмини оширишга, юқори навли парфюмерия маҳсулотлари, совға йиғмалари ва чиройли қулай қутичаларда буюмлар и.ч.га имкон берди. Корхона 120 номда парфюмерия-косметика маҳсулотлари ишлаб чикарди. 1985 й.да ф-ка «Лола» парфюмерия-косметика ф-каси деб номланди.

    90-й.лардан бошлаб Ўзбекистонда ўтказилган иқтисодий ислоҳотлар даво-мида П.-к.с.нинг айрим корхоналари хусусийлаштирилди ёки маҳаллий ҳокимият органлари тасарруфига ўтказилди. 1997 й. мартда «Лола упа» корхонаси очиқ турдаги акциядорлик жамиятига айлантирилди. 2001 й.дан Тошкент ш.да Россиядаги «Калина» концернининг шўъба корхонаси — «Палладавосток» фаолият олиб боради.

    Ривожланган мамлакатларда П.-к.с. корхоналари йирик и.ч. қувватларига эга бўлган, ўз маҳсулотларини бутун дунёга сотади. «Эйвон продактс», «Проктер энд Гэмбл» (АКШ), «Ореаль», «Ланком» (Франция), «Сардли», «Макс Фэктор» (Буюк Британия), «Шварцкоф Хенгел» (Германия), «Адам» (Италия), «Сисэйдо» (Япония) фирмалари айниқса машҳур. Бу фирмаларда 500 дан зиёд косметика ва 700 дан зиёд парфюмерия маҳсулотлари ишлаб чиқарилади.

    Абдураҳим Ортиқов.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.