Parhez
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 101–102-b. — ziyouz.com
Parhez PARHEZ, diyeta — miqdori, kimyoviy tarkibi, kaloriyaliligi (quvvati) va pişirib tayyorlanişi jihatidan maxsus tanlangan ovqat ratsioni, soğlom kişilar hamda bemorlarga möljallangan ovqatlaniş rejimi. P.da organizmning oziq-ovqatlarga bölgan fiziologik ehtiyoji qondiriladi.
Bemorlarga P. buyurilganda moddalar almaşinuvi yoki biror a'zo funksiyasi buzilgan bölsa, uning faoliyatini tiklaş közda tutiladi. Buning uçun ba'zi oziq-ovqat mahsulotlari maxsus usullar b-n kayta işlanadi. Yara kasalligi, kolit, yoğ bosiş va b. kasalliklarda P. keng qöllanadi. Kasallikning davri, boskiçi va fazasiga qarab, P.ning bir neça varianti tavsiya etiladi. Kasalxonada davolanayotgan bemorga vraç kam ovqat yeyiladigan kunlar (mas, 1—2 kun) belgilaydi. Bu kunlarda bemorni ataylab qisman oç qöyiş uçun alohida ratsiondan foydalaniladi. Öz bilgiça P. tanlaş yomon oqibatlarga sabab bölişi mumkin (yana q. Parhez bilan davolaş).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПАРҲЕЗ, диета — миқдори, кимёвий таркиби, калориялилиги (қуввати) ва пишириб тайёрланиши жиҳатидан махсус танланган овқат рациони, соғлом кишилар ҳамда беморларга мўлжалланган овқатланиш режими. П.да организмнинг озиқ-овқатларга бўлган физиологик эҳтиёжи қондирилади.
Беморларга П. буюрилганда моддалар алмашинуви ёки бирор аъзо функцияси бузилган бўлса, унинг фаолиятини тиклаш кўзда тутилади. Бунинг учун баъзи озиқ-овқат маҳсулотлари махсус усуллар б-н кайта ишланади. Яра касаллиги, колит, ёғ босиш ва б. касалликларда П. кенг қўлланади. Касалликнинг даври, боскичи ва фазасига қараб, П.нинг бир неча варианти тавсия этилади. Касалхонада даволанаётган беморга врач кам овқат ейиладиган кунлар (мас, 1—2 кун) белгилайди. Бу кунларда беморни атайлаб қисман оч қўйиш учун алоҳида рациондан фойдаланилади. Ўз билгича П. танлаш ёмон оқибатларга сабаб бўлиши мумкин (яна қ. Парҳез билан даволаш).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.