Pedagogik psixologiya
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 141–142-b. — ziyouz.com
Pedagogik psixologiya - ta'lim va tarbiya muammolarini tadqiq qiladigan psixologiya sohasi. U şaxsning maqsadga muvofiq rivojlanişini, biliş faoliyatining va insonda ijtimoiy ijobiy sifatlarni tarbiyalaşning psixologik muammolarini örganadi. P.p.ning maqsadi — şart-şaroit va b. psixologik omillardan kelib çiqqan holda öqitişning oqilona rivojlantiruvçi ta'sirini kuçaytiriş. P.p. 19-a.ning 2yarmida vujudga kelgan. Eksperimental psixologiya tadqiqotçilari P.p. rivojiga katta qissa qöşganlar. P.p.ning fan sifatida taraqqiy etişida öşa davrda yuzaga kelgan psixologik yönalişlar ham turtki berdi. Bixevioristik (q. Bixeviorizm) psixologiya yönalişi tarbiyaçi va öquvçiga taşqi muhitning ta'sirini P.p. uçun asos qilib oladi. P.p. umumiy va bolalar psixologiyasi, şuningdek, pedagogika b-n uz-viy boğliq. P.p., asosan, ta'lim psi-xologiyasi va tarbiya psixologiyasiga bölinadi. Ta'lim psixologiyasi d a öquv jarayonida xotira, tafakkur, nutq, xayol, irodaning roli, şuningdek, öquvçilarning individual xususiyatlari (temperamenti, xarakte-ri, qiziqişlari), öquv predmetlarining öziga xos'tomonlari, ta'lim jarayonini boşqarişning psixologik tamoyillari va b. örganiladi. Hoz. zamon ta'lim psixologiyasida öquvçilarga doimiy yangilanib turadigan axborotlarni mustaqil özlaştiriş imko-niyatini beradigan, ilmiy-texnika yangiliklaridan orqada qolmaslikni ta'minlaydigan tafakkur sifatlarini örganiş muhim masaladir. Tarbiya psixol o giyasining asosiy vazifasi — maktabdagi tarbiyaviy işlar jarayonida şaxsning şakllanişi masalasini işlab çiqiş. Unda şaxsning axloqiy sifatlarining şakllanişiga alohida axamiyat beriladi. P.p. tadqiqotlari öquv materiali mazmunini tanlaş, öquv dasturlari, darsliklar tuziş, ta'limning har xil bosqiçlarida öqitiş metodlari tizimini taşkil qilişda muhim axamiyatga ega.
Q.: Bixeviorizm
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЕДАГОГИК ПСИХОЛОГИЯ - таълим ва тарбия муаммоларини тадқиқ қиладиган психология соҳаси. У шахснинг мақсадга мувофиқ ривожланишини, билиш фаолиятининг ва инсонда ижтимоий ижобий сифатларни тарбиялашнинг психологик муаммоларини ўрганади. П.п.нинг мақсади — шарт-шароит ва б. психологик омиллардан келиб чиққан ҳолда ўқитишнинг оқилона ривожлантирувчи таъсирини кучайтириш. П.п. 19-а.нинг 2ярмида вужудга келган. Экспериментал психология тадқиқотчилари П.п. ривожига катта қисса қўшганлар. П.п.нинг фан сифатида тараққий этишида ўша даврда юзага келган психологик йўналишлар ҳам туртки берди. Бихевиористик (қ. Бихевиоризм) психология йўналиши тарбиячи ва ўқувчига ташқи муҳитнинг таъсирини П.п. учун асос қилиб олади. П.п. умумий ва болалар психологияси, шунингдек, педагогика б-н уз-вий боғлиқ. П.п., асосан, таълим пси-хологияси ва тарбия психологиясига бўлинади. Таълим психологияси д а ўқув жараёнида хотира, тафаккур, нутқ, хаёл, ироданинг роли, шунингдек, ўқувчиларнинг индивидуал хусусиятлари (темпераменти, характе-ри, қизиқишлари), ўқув предметларининг ўзига хос’томонлари, таълим жараёнини бошқаришнинг психологик тамойиллари ва б. ўрганилади. Ҳоз. замон таълим психологиясида ўқувчиларга доимий янгиланиб турадиган ахборотларни мустақил ўзлаштириш имко-ниятини берадиган, илмий-техника янгиликларидан орқада қолмасликни таъминлайдиган тафаккур сифатларини ўрганиш муҳим масаладир. Тарбия психол о гиясининг асосий вазифаси — мактабдаги тарбиявий ишлар жараёнида шахснинг шаклланиши масаласини ишлаб чиқиш. Унда шахснинг ахлоқий сифатларининг шаклланишига алоҳида ахамият берилади. П.п. тадқиқотлари ўқув материали мазмунини танлаш, ўқув дастурлари, дарсликлар тузиш, таълимнинг ҳар хил босқичларида ўқитиш методлари тизимини ташкил қилишда муҳим ахамиятга эга.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.