Pinotsitoz
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 216–217-b. — ziyouz.com
Pinotsitoz (yun. pino — içaman, şi-mib olaman va ...sit) — suyuklikning hujayra membranasi tomonidan qamrab olinişi va hujayraga sörilişi (q. Fagotsitoz). P.da suyuklikni plazmatik membrana qamrab olib, mayda tomçilar holida hujayra içiga ötkazadi. P. orqali suvda eriydigan makromolekulalar (oqsillar, lipidlar, glikoproteidlar) hujayra içiga ötadi (bevosita P., ya'ni endotsitoz) va hujayradan çiqariladi (teskari P., ya'ni ekzotsitoz). Birinçi holda P. pufakça hujayraning bir (içki) yuzasidan ikkinçi (taşqi) yuza-siga ötib, uning içidagi moddasi atrof muhit (sitoplazma)ga çiqariladi. Ikkinçi holda P. pufakça içidagi modda — sitoplazmada mezosomalar b-n qöşilib, fermentlar ta'siriga uçraydi. P. amyobalarda, içak va buyrak epiteliysi hujayralari, qon tomirlari endoteliysi, ösayotgan ootsitlarda ayniqsa faol keçadi.
Q.: Fagotsitoz
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПИНОЦИТОЗ (юн. pino — ичаман, ши-миб оламан ва ...цит) — суюкликнинг ҳужайра мембранаси томонидан қамраб олиниши ва ҳужайрага сўрилиши (қ. Фагоцитоз). П.да суюкликни плазматик мембрана қамраб олиб, майда томчилар ҳолида ҳужайра ичига ўтказади. П. орқали сувда эрийдиган макромолекулалар (оқсиллар, липидлар, гликопротеидлар) ҳужайра ичига ўтади (бевосита П., яъни эндоцитоз) ва ҳужайрадан чиқарилади (тескари П., яъни экзоцитоз). Биринчи ҳолда П. пуфакча ҳужайранинг бир (ички) юзасидан иккинчи (ташқи) юза-сига ўтиб, унинг ичидаги моддаси атроф муҳит (цитоплазма)га чиқарилади. Иккинчи ҳолда П. пуфакча ичидаги модда — цитоплазмада мезосомалар б-н қўшилиб, ферментлар таъсирига учрайди. П. амёбаларда, ичак ва буйрак эпителийси ҳужайралари, қон томирлари эндотелийси, ўсаётган ооцитларда айниқса фаол кечади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.