Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Pluton

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 270-b. — ziyouz.com

    Pluton — Quyoş sistemasiaa Quyoşdan uzokligi böyiça töqkizinçi sayyora. P. 14—15-yulduz kattaligidagi sariq yulduz. Uni 1930 y. amerika astronomi K. Tombou kaşf etgan. Astronomik belgisi R. Quyoşdan örtaça uzokligi 39,4 astronomik birlikka teng (29 a. b.dan 49 a. b. gaça özgarib turadi). Orbitasining ekssentrisiteti 0,253, ekliptikaga oğmaligi 17»8'. Quyoş atrofini 247,7 yilda (örtaça 4,7 km/s Pluton va uning yöldoşi Xaron. Körinişdan suv muzi b-n qoplangan toş yadrolardan iborat tezlik b-n) töla bir marta aylanib çiqadi. P. 1979 y.dan 20-a. oxirigaça Neptunga nisbatan Quyoşga yaqin bölgan. Yerdan ança uzoq bölgani uçun uning tabiatini örganiş qiyin. Tabiiy tu-zilişi katta sayyoralar — Yupiter, Neptun va >/>yaknikidan keskin farq kiladi. P. diametri taxm. 3000 km, massasi 1,79- 1022 kg, ziçligi 2100 kg/m3. P.ning öz öqi atrofida aylaniş davri 6,3 sutka. 1978 y.da amerikalik astronom Jeyms Kristi P.ning yöldoşi Xaronni kaşf etdi (q. Sayyoralar).

    Q.: Sayyoralar

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ПЛУТОН — Қуёш системасиаа Қуёшдан узоклиги бўйича тўқкизинчи сайёра. П. 14—15-юлдуз катталигидаги сариқ юлдуз. Уни 1930 й. америка астрономи К. Томбоу кашф этган. Астрономик белгиси R. Қуёшдан ўртача узоклиги 39,4 астрономик бирликка тенг (29 а. б.дан 49 а. б. гача ўзгариб туради). Орбитасининг эксцентриситети 0,253, эклиптикага оғмалиги 17»8’. Қуёш атрофини 247,7 йилда (ўртача 4,7 км/с Плутон ва унинг йўлдоши Харон. Кўринишдан сув музи б-н қопланган тош ядролардан иборат тезлик б-н) тўла бир марта айланиб чиқади. П. 1979 й.дан 20-а. охиригача Нептунга нисбатан Қуёшга яқин бўлган. Ердан анча узоқ бўлгани учун унинг табиатини ўрганиш қийин. Табиий ту-зилиши катта сайёралар — Юпитер, Нептун ва >/>якникидан кескин фарқ килади. П. диаметри тахм. 3000 км, массаси 1,79- 1022 кг, зичлиги 2100 кг/м3. П.нинг ўз ўқи атрофида айланиш даври 6,3 сутка. 1978 й.да америкалик астроном Жеймс Кристи П.нинг йўлдоши Харонни кашф этди (қ. Сайёралар).

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.