Plyuralizm
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 271-b. — ziyouz.com
Plyuralizm (lot. pluralis — köplik) — 1) borliqning bir neça (yoki köplab) mustaqil ibtidosi yoki bilimning bir qança asosi mavjud deb hisoblovçi falsafiy qaraş. Şu b-n birga, manfaatlar, ğoyalar, qaraşlarning ham köpligini bildiradi. «P.» terminini nemis faylasufi X. Volf (1679- 1754) kiritgan (1712). P.ning aksi — monizm. Ğarb falsafasida juda köp oqim bölib, ular hoz. falsafaning plyuralistik xarakteridan dalolat be-radi (pragmatizm, personalizm, hayot falsafasi va b.); 2) jamiyat siyosiy tizimining xususiyati. Bunda ijtimoiy guruxlar öz manfaatlarini öz vakillari (siyosiy partiyalar, kasaba uyuşmalari, diniy va b. taşkilotlar) orqali ifodalaş uçun taşkiliy tar-tib-qoida tusini olgan imkoniyatlarga ega buladilar. Jamiyatni demokra-tiyalaş jarayonida (q. Demokratiya) P. şakllanib, rivojlanadi: u ijtimoiy guruxlarning turli-tuman manfaatlarini aks ettiruvçi har xil qaraşlar, fiqolar mavjudligini anglatadi.
Q.: Demokratiya
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПЛЮРАЛИЗМ (лот. pluralis — кўплик) — 1) борлиқнинг бир неча (ёки кўплаб) мустақил ибтидоси ёки билимнинг бир қанча асоси мавжуд деб ҳисобловчи фалсафий қараш. Шу б-н бирга, манфаатлар, ғоялар, қарашларнинг ҳам кўплигини билдиради. «П.» терминини немис файласуфи X. Вольф (1679- 1754) киритган (1712). П.нинг акси — монизм. Ғарб фалсафасида жуда кўп оқим бўлиб, улар ҳоз. фалсафанинг плюралистик характеридан далолат бе-ради (прагматизм, персонализм, ҳаёт фалсафаси ва б.); 2) жамият сиёсий тизимининг хусусияти. Бунда ижтимоий гурухлар ўз манфаатларини ўз вакиллари (сиёсий партиялар, касаба уюшмалари, диний ва б. ташкилотлар) орқали ифодалаш учун ташкилий тар-тиб-қоида тусини олган имкониятларга эга буладилар. Жамиятни демокра-тиялаш жараёнида (қ. Демократия) П. шаклланиб, ривожланади: у ижтимоий гурухларнинг турли-туман манфаатларини акс эттирувчи ҳар хил қарашлар, фиқолар мавжудлигини англатади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.