Pomir tillari
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 339-b. — ziyouz.com
Pomir tillari — hind-yevropa tillari oilasining eroniy tillar guruhiga mansub. Ğarbiy va Jan. Pomir vodiylarida (Tojikistonning Toğli Badaxşon muxtor viloyatida va Afğoniston, Pokiston, Şim. Hindistonning unga tutaş hududlarida) va Sariköl toğ tizmalarida (Xitoyning Sinszyan-Uyğur muxtor viloyatida) tarqalgan. P.t.ga vaxan, işkoşim, yozğulom tillari hamda şuğnon, ruşan, xuf, bartong, örötör, sariköl singari qardoş til va lahjalar kiradi. Hoz. ulik til qisoblangan qad. vanj va sarğulom tillari ham şu tillar guru-hidan hisoblangan. Ayrim belgilariga köra, munjon va unga yaqin bölgan iydgo tillari P.t.ga qöşilsada, bu masala munozarali bölib qolmoqda.
P.t.ning tarixiy-genetik tavsifi ularni boşqa şarqiy eroniy tillardan farklanuvçi oila sifatida örganiş imkonini bermaydi. Bir qator şunday belgilar turli P.t.ni boşqa şarqiy eroniy tillar b-n alohidaalohida yaqinlaştiradi. Barça P.t.ning struktur öxşaşligi va katta umumiy luğaviy fond ularning muayyan til jamoasida özaro yaqin, öxşaş rivojlanganligini körsatadi.
P.t. yozuvga ega emas. P.t.da sözlaşuvçilarning köpçiligi uçun yozuv va ta'lim tili — tojik tili, sariköl tilida sözlaşuvçilar uçun esa upğur tili hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПОМИР ТИЛЛАРИ — ҳинд-европа тиллари оиласининг эроний тиллар гуруҳига мансуб. Ғарбий ва Жан. Помир водийларида (Тожикистоннинг Тоғли Бадахшон мухтор вилоятида ва Афғонистон, Покистон, Шим. Ҳиндистоннинг унга туташ ҳудудларида) ва Сарикўл тоғ тизмаларида (Хитойнинг Синцзян-Уйғур мухтор вилоятида) тарқалган. П.т.га вахан, ишкошим, ёзғулом тиллари ҳамда шуғнон, рушан, хуф, бартонг, ўрўтўр, сарикўл сингари қардош тил ва лаҳжалар киради. Ҳоз. улик тил қисобланган қад. ванж ва сарғулом тиллари ҳам шу тиллар гуру-ҳидан ҳисобланган. Айрим белгиларига кўра, мунжон ва унга яқин бўлган ийдго тиллари П.т.га қўшилсада, бу масала мунозарали бўлиб қолмоқда.
П.т.нинг тарихий-генетик тавсифи уларни бошқа шарқий эроний тиллардан фаркланувчи оила сифатида ўрганиш имконини бермайди. Бир қатор шундай белгилар турли П.т.ни бошқа шарқий эроний тиллар б-н алоҳидаалоҳида яқинлаштиради. Барча П.т.нинг структур ўхшашлиги ва катта умумий луғавий фонд уларнинг муайян тил жамоасида ўзаро яқин, ўхшаш ривожланганлигини кўрсатади.
П.т. ёзувга эга эмас. П.т.да сўзлашувчиларнинг кўпчилиги учун ёзув ва таълим тили — тожик тили, сарикўл тилида сўзлашувчилар учун эса упғур тили ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.