Press
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 383–384-b. — ziyouz.com
Press (lot. rgesso — bosaman, ezaman) — materiallarga bosim b-n zarbsiz (statik) işlov beriş uçun möljallangan maşina. Temirçilik-ştamlaş i.ç.ning asosiy vositasi. Dastaki vintli P. 15— 16-a.larda hunurmandçilik işlari (moy ajratiş, uzum eziş va b.)da işlatilgan. Keyinçalik (17—18-a.larda) metall işlaşda, xu-susan, tanga pul zarb qilişda, söngra temirçilik-ştamplaş işlarida keng tarkaldi.
P.ning gidravlik, mexanik va gidromexanik xillari bor. Ular krivoşipli yoki ekssentrikli, vintli, tirsakli, reykali va riçagli; vertikal va gorizontal xillarga bölinadi. Pokovkalarni ştamplaşda avtomatlaştirilgan P.dan foydalaniladi.
P. sanoatning turli tarmoklarida metall, plastmassalar, rezina, q.x. va oziq-ovqat mahsulotlariga işlov berişda jismlarning şaklini özgartiriş (bolğalaşştamplaş), bölak-bölak yoki kukunsimon materiallarni biriktiriş (briketpaş), yumşoq moddalarning haj-mini kiçraytiriş (paketlaş), detallarni biriktiriş (q. Payvandlaş), turli agregat xrlatdagi jismlarni bir-biridan ajratiş, me-tallarning mexanik xossalarini si-naş va b. işlarda qöllaniladi. Bundan taşqari, P.larda tikuvçilik mahsulotlari dazmollanadi, faneraga turli şakl beriladi, yiğiş operatsiyalari bajariladi, metallar mexanik sinovdan ötkaziladi. Hajmiy ştamplaş uçun möljallangan yirik P.larning eng yuqori bosim kuçi — 750 MN gaça, list metarial uçun — 1500 MN.
Q.: Payvandlaş, Payvandlaş
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ПРЕСС (лот. ргессо — босаман, эзаман) — материалларга босим б-н зарбсиз (статик) ишлов бериш учун мўлжалланган машина. Темирчилик-штамлаш и.ч.нинг асосий воситаси. Дастаки винтли П. 15— 16-а.ларда ҳунурмандчилик ишлари (мой ажратиш, узум эзиш ва б.)да ишлатилган. Кейинчалик (17—18-а.ларда) металл ишлашда, ху-сусан, танга пул зарб қилишда, сўнгра темирчилик-штамплаш ишларида кенг таркалди.
П.нинг гидравлик, механик ва гидромеханик хиллари бор. Улар кривошипли ёки эксцентрикли, винтли, тирсакли, рейкали ва ричагли; вертикал ва горизонтал хилларга бўлинади. Поковкаларни штамплашда автоматлаштирилган П.дан фойдаланилади.
П. саноатнинг турли тармокларида металл, пластмассалар, резина, қ.х. ва озиқ-овқат маҳсулотларига ишлов беришда жисмларнинг шаклини ўзгартириш (болғалашштамплаш), бўлак-бўлак ёки кукунсимон материалларни бириктириш (брикетпаш), юмшоқ моддаларнинг ҳаж-мини кичрайтириш (пакетлаш), деталларни бириктириш (қ. Пайвандлаш), турли агрегат хрлатдаги жисмларни бир-биридан ажратиш, ме-талларнинг механик хоссаларини си-наш ва б. ишларда қўлланилади. Бундан ташқари, П.ларда тикувчилик маҳсулотлари дазмолланади, фанерага турли шакл берилади, йиғиш операциялари бажарилади, металлар механик синовдан ўтказилади. Ҳажмий штамплаш учун мўлжалланган йирик П.ларнинг энг юқори босим кучи — 750 МН гача, лист метариал учун — 1500 МН.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.