Pxenyan

Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 457–458-b. — ziyouz.com

Pxenyan— Koreya Xalq Demokratik Respublikasi (KXDR) poytaxti. Tedongan daryosi böyida, 300 m balandlikda. Iqlimi mussonli mö'tadil iqlim. Yanv.ning örtaça t-rasi —8,2°, iyulniki 24°. Yillik yoğin 922 mm. Axrlisi 2,6 mln. (1990-y.lar oxiri). Alohida ma'muriy birlik qilib ajratilgan.

P. — Koreyaning qad. şaharlaridan. 4-a.da şahar örnida qal'a bölgan. 427— 668 y.larda Koguryo davlatining poytaxti. 10—14-a.larda P. Sogyon deb atalgan. 1905—45 y.larda yaponlar qöl os-tida bölgan. 1948 y. 9 sent.da P.da KXDR tuzilganligi e'lon qilingan. 1950—53 y.lardagi uruş vaqtida bu-tunlay vayron bölgan. Uruşdan keyin qayta tiklanib, zamonaviy şaharga aylangan.

P. mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazi. Transport yöllarining muhim tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Atrofidagi şaharlar b-n yirik sanoat r-nini taşkil qiladi. Qora va rangli metallurgiya, köp tarmoqli maşinasozlik, elektrotexnika, töqimaçilik (KXDR da eng yirik k-t), oziq-ovqat, kimyo sanoati korxonalari mavjud. Quriliş materiallari işlab çiqariladi. Poyabzal, farmatsevtika, çinni-fayans, yoğoçsozlik korxonalari işlab turibdi. Is-siqlik elektr styasi, metropoliten qurilgan. FA, un-t, teatrlar, konservatoriya, muzeylar, badiiy galereya bor. Me'moriy yodgorliklaridan minora, qal'a darvozalari, maqbaralar, pago-dalar saqlangan, boğ köp.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

ПХЕНЬЯН— Корея Халқ Демократик Республикаси (КХДР) пойтахти. Тэдонган дарёси бўйида, 300 м баландликда. Иқлими муссонли мўътадил иқлим. Янв.нинг ўртача т-раси —8,2°, июлники 24°. Йиллик ёғин 922 мм. Ахрлиси 2,6 млн. (1990-й.лар охири). Алоҳида маъмурий бирлик қилиб ажратилган.

П. — Кореянинг қад. шаҳарларидан. 4-а.да шаҳар ўрнида қалъа бўлган. 427— 668 й.ларда Когурё давлатининг пойтахти. 10—14-а.ларда П. Согён деб аталган. 1905—45 й.ларда японлар қўл ос-тида бўлган. 1948 й. 9 сент.да П.да КХДР тузилганлиги эълон қилинган. 1950—53 й.лардаги уруш вақтида бу-тунлай вайрон бўлган. Урушдан кейин қайта тикланиб, замонавий шаҳарга айланган.

П. мамлакатнинг сиёсий, иқтисодий ва маданий маркази. Транспорт йўлларининг муҳим тугуни. Аэропорти халқаро аҳамиятга эга. Атрофидаги шаҳарлар б-н йирик саноат р-нини ташкил қилади. Қора ва рангли металлургия, кўп тармоқли машинасозлик, электротехника, тўқимачилик (КХДР да энг йирик к-т), озиқ-овқат, кимё саноати корхоналари мавжуд. Қурилиш материаллари ишлаб чиқарилади. Пойабзал, фармацевтика, чинни-фаянс, ёғочсозлик корхоналари ишлаб турибди. Ис-сиқлик электр стяси, метрополитен қурилган. ФА, ун-т, театрлар, консерватория, музейлар, бадиий галерея бор. Меъморий ёдгорликларидан минора, қалъа дарвозалари, мақбаралар, паго-далар сақланган, боғ кўп.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.