Qayiq
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 21-b. — ziyouz.com
Qayiq — daryo, köl va boşqalar suv havzalari uçun möljallangan suziş vositasi. Qlar dastlab, asosan, eşkaklar bilan harakatlantirilgan, keyinçalik yelkanli va motorli Q.lar paydo bölgan. Q. ilgari, asosan, yöğon daraxt tanasini öyib yasalgan, qayin pöstloğidan yoki yoğoç sinç (karkas)larga hayvon terisini tortib qurilgan. Hozir Q. yasaşda yoğoç, plastmassa va yengil metall işlatiladi. Q. odamlar foydalangan dastlabki suv transporti hisoblanadi. qadimiy Misr, Örta Osiyo (şu jumladan, Özbekiston hududi), Xitoy, Koreya, Yaponiya, Hindiston va boşqalar mamlakatlarda keng rasm bölgan. Q.dan suv transportida, baliq ovlaşda, harbiy işda, sport maqsadlarida, istirohat boğlarida suvda sayr qiliş va boşqalar maqsadlarda foydalaniladi. Kiçikroq suv osti kemasi suv osti Q.i deb ataladi. Q.ning şakli va ölçamlari, neçta (bir, ikki va köp) eşkakli ekanligi uning nima maqsadga möljallanganligiga boğliq. Özbekistonda Q., asosan, baliq ovlaşda, sport maqsadlarida, istirohat boğlaridagi köllarda sayr qilişda işlatiladi (q. Kema).
Q.: Kema
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚАЙИҚ — дарё, кўл ва бошқалар сув ҳавзалари учун мўлжалланган сузиш воситаси. Қлар дастлаб, асосан, эшкаклар билан ҳаракатлантирилган, кейинчалик елканли ва моторли Қ.лар пайдо бўлган. Қ. илгари, асосан, йўғон дарахт танасини ўйиб ясалган, қайин пўстлоғидан ёки ёғоч синч (каркас)ларга ҳайвон терисини тортиб қурилган. Ҳозир Қ. ясашда ёғоч, пластмасса ва енгил металл ишлатилади. Қ. одамлар фойдаланган дастлабки сув транспорти ҳисобланади. қадимий Миср, Ўрта Осиё (шу жумладан, Ўзбекистон ҳудуди), Хитой, Корея, Япония, Ҳиндистон ва бошқалар мамлакатларда кенг расм бўлган. Қ.дан сув транспортида, балиқ овлашда, ҳарбий ишда, спорт мақсадларида, истироҳат боғларида сувда сайр қилиш ва бошқалар мақсадларда фойдаланилади. Кичикроқ сув ости кемаси сув ости Қ.и деб аталади. Қ.нинг шакли ва ўлчамлари, нечта (бир, икки ва кўп) эшкакли эканлиги унинг нима мақсадга мўлжалланганлигига боғлиқ. Ўзбекистонда Қ., асосан, балиқ овлашда, спорт мақсадларида, истироҳат боғларидаги кўлларда сайр қилишда ишлатилади (қ. Кема).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.