Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Qayruvon

    Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 24–25-b. — ziyouz.com

    Qayruvon — Tunisning şarqiy qismidagi şahar, Qayruvon viloyatining ma'muriy markazi. Aholisi 110,3 ming kişi (1998). Mamlakatning muhim tarixiy, diniy, savdohunarmandçilik va turizm markazi. Transport yöllari çorrahasi. Sellyulozaqoğoz z-di, oziq-ovqat sanoati korxonalari mavjud. Ğalla, jun bilan savdo qilinadi. Q. — badiiy hunarmandçilik markazi. Metall, teridan turli buyumlar yasaladi, gilam töqiladi.

    Şaharga 670 yilda asos solingan. 7-asr oxirlarida Mağribdagi Umaviylar noiblarining qarorgohi bölgan. 800— 909 yillarda Ağlabiylar davlati poytaxti, öşa davrda şahar ayniqsa rivoj topgan. Fotimiylar tomonidan poytaxt Mahdiya şahriga köçirilgaç, Q.ning mavqei pasayib bordi. Şahar Tunisda islom dinini yoyiş markazi bölib qoldi. 1057 yilda şahar badaviylar tomonidan vayron qilindi. 13-asrda barbarlarning Xafsiylar sulolasi tomonidan tiklangan. Q.ni 1881 yilda fransuz qöşinlari bosib olgan. 1956 yildan mustaqil Tunis davlati tarkibida.

    Madina qismi içki hovli va yassi tomli an'anaviy uylardan iborat. Şahar şinakli qal'a devori bilan öralgan (761, 11-asr oxiri, 13-asr, 18-asr boşlari). Ustunlari köp katta xona, ravoklar bilan öralgan hovli va minorasi bölgan Sidi Oqba masjidi (Katta masjid, 670 yilda asos solingan.

    9-asrda qayta qurilgan), «Uç eşikli masjid», islom san'ati muzeyi bor. Şuningdek, ispanmağrib, turk san'ati an'anasida qurilgan me'moriy obidalar ham saqlangan. Madinadan jan. da zamonaviy jamoat va ma'muriy binolar qurilgan. Q. atrofida hokimlar qarorgohlari — şaharlar xarobalari: Qasr alQadim, Sabr alMansuriya va h.k. saqlangan. Q. — Mağrib musulmonlarining ziyoratgohi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ҚАЙРУВОН — Туниснинг шарқий қисмидаги шаҳар, Қайрувон вилоятининг маъмурий маркази. Аҳолиси 110,3 минг киши (1998). Мамлакатнинг муҳим тарихий, диний, савдоҳунармандчилик ва туризм маркази. Транспорт йўллари чорраҳаси. Целлюлозақоғоз з-ди, озиқ-овқат саноати корхоналари мавжуд. Ғалла, жун билан савдо қилинади. Қ. — бадиий ҳунармандчилик маркази. Металл, теридан турли буюмлар ясалади, гилам тўқилади.

    Шаҳарга 670 йилда асос солинган. 7-аср охирларида Мағрибдаги Умавийлар ноибларининг қароргоҳи бўлган. 800— 909 йилларда Ағлабийлар давлати пойтахти, ўша даврда шаҳар айниқса ривож топган. Фотимийлар томонидан пойтахт Маҳдия шаҳрига кўчирилгач, Қ.нинг мавқеи пасайиб борди. Шаҳар Тунисда ислом динини ёйиш маркази бўлиб қолди. 1057 йилда шаҳар бадавийлар томонидан вайрон қилинди. 13-асрда барбарларнинг Хафсийлар сулоласи томонидан тикланган. Қ.ни 1881 йилда француз қўшинлари босиб олган. 1956 йилдан мустақил Тунис давлати таркибида.

    Мадина қисми ички ҳовли ва ясси томли анъанавий уйлардан иборат. Шаҳар шинакли қалъа девори билан ўралган (761, 11-аср охири, 13-аср, 18-аср бошлари). Устунлари кўп катта хона, равоклар билан ўралган ҳовли ва минораси бўлган Сиди Оқба масжиди (Катта масжид, 670 йилда асос солинган.

    9-асрда қайта қурилган), «Уч эшикли масжид», ислом санъати музейи бор. Шунингдек, испанмағриб, турк санъати анъанасида қурилган меъморий обидалар ҳам сақланган. Мадинадан жан. да замонавий жамоат ва маъмурий бинолар қурилган. Қ. атрофида ҳокимлар қароргоҳлари — шаҳарлар харобалари: Қаср алҚадим, Сабр алМансурия ва ҳ.к. сақланган. Қ. — Мағриб мусулмонларининг зиёратгоҳи.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.