Qizdiriş asboblari
Manba: ÖzME, 10-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 122–123-b. — ziyouz.com
Qizdiriş asboblari — moddalar, narsalar va muhitni qizdiriş, binolarni isitiş uçun möljallangan issiklik texnikasi asboblarining umumiy nomi. Issiqlik işlab çiqaruvçi (generatsiyalovçi) va issiqlik almaşinuvçi turlarga bölinadi. Birinçisida turli xil energiya, mas, kimyoviy (yoqilği yonganda ajraladigan) energiya issiqlik energiyasiga aylanadi, ikkinçisida har xil issiqlik eltuvçilar (mas, qaynoq suv, buğ) issiqligi atrofga tarqatiladi (q. Isitiş). Q.a., asosan, kimyoviy (gaz asboblari, kalorifer va boşqalar) va elektr asboblarga ajraladi. Gaz Q.a.ning asosiy qismi — gaz gorelkasi. Elektr Q.a.ning asosiy qismi — elektr energiyasini issiqlik energiyasiga aylantirib beradigan qizdiriş elementi. U nixrom, fexral yoki elektr qarşiligi yuqori, mustahkam va yuqori trada oksidlanmaydigan, issiqqa çidamli qotişmalardan sim yoki lenta tarzida tayyorlanib, izolyatsiyalovçi va issiqqa çidamli material — çinni, slyuda (mikonit), şamot va boşqalardan iborat karkas ustiga örnatiladi. Elementning oçiq va berk turlari bor. Oçiq element issiqlikni konveksiya va yoruğlik tarqatiş yöli bilan ötkazadi.
Q.: Isitiş
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚИЗДИРИШ АСБОБЛАРИ — моддалар, нарсалар ва муҳитни қиздириш, биноларни иситиш учун мўлжалланган иссиклик техникаси асбобларининг умумий номи. Иссиқлик ишлаб чиқарувчи (генерацияловчи) ва иссиқлик алмашинувчи турларга бўлинади. Биринчисида турли хил энергия, мас, кимёвий (ёқилғи ёнганда ажраладиган) энергия иссиқлик энергиясига айланади, иккинчисида ҳар хил иссиқлик элтувчилар (мас, қайноқ сув, буғ) иссиқлиги атрофга тарқатилади (қ. Иситиш). Қ.а., асосан, кимёвий (газ асбоблари, калорифер ва бошқалар) ва электр асбобларга ажралади. Газ Қ.а.нинг асосий қисми — газ горелкаси. Электр Қ.а.нинг асосий қисми — электр энергиясини иссиқлик энергиясига айлантириб берадиган қиздириш элементи. У нихром, фехраль ёки электр қаршилиги юқори, мустаҳкам ва юқори трада оксидланмайдиган, иссиққа чидамли қотишмалардан сим ёки лента тарзида тайёрланиб, изоляцияловчи ва иссиққа чидамли материал — чинни, слюда (миконит), шамот ва бошқалардан иборат каркас устига ўрнатилади. Элементнинг очиқ ва берк турлари бор. Очиқ элемент иссиқликни конвекция ва ёруғлик тарқатиш йўли билан ўтказади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.