Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Qodir baxşi

    Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 195–196-b. — ziyouz.com

    Qodir baxşi (taxallusi; asl nomi Abdi Rahimov) (1937.16.4 — Dehqonobod tumani Çalka qişloği — 1986.29.8) — baxşi. Buxoro pedagogika in-tini tugatgan (1966). Baxşilik sirlarini dastlab bobosi Turdi baxşidan örgangan. Söng Umir şoir Safar öğliga şogird tuşgan. 18 yoşida mustaqil dostonçi bölib yetişgan Q.b. 60-y.larda Qaşqadaryo va Surxondaryoda, Tojikiston va Turkmanistonda yaşayotgan keksa bax-şilar davrasida bölib, ular repertuarini, doston ijroçilik mahoratini, dömbira çertiş san'a-tini egallagan. Uning repertuari boy va rang-barang. «Alpomiş», «Yodgor», «Kuntuğmiş», «Şirin bilan Şakar», «Rustam», «Murodxon», «Yusuf bilan Ahmad», «Yusuf va Zulayho», «Göröğlining tuğilişi», «Zaydinoy», «Göröğli va Yunus pari», «Şahidnoma» singari 70 ga yaqin dostonlar, köplab terma va ertaklarni ijro etgan. Ammo u bilgan dostonlarning juda oz qismi va bir neça termalar yozib olingan.

    Q.b. faqat repertuarining boyligi bilan emas, balki yoqimli, şirador ovozi, ayniqsa, musiqa asboblarini yaxşi çala oliş iqtidori bilan ajralib turgan. U dömbiradan taşqari, dutor, rubob, tor, ğijjak, qöbizda mohirlik bilan kuylar ijro etib, doston yoxud terma aytavergan yo, aksinça, boşqa çolğu asboblaridagi quylarni dömbirada ijro etgan. Q.b. respublika baxşilar köriktanlovining 5 marta ğolibi, Moskva (1971) va Parij (1974)da ötgan xalq ijodkorlari xalqaro kongresslarining laureati. Q.b.ning «Oyçinor» (1984), «Jorxun maston» (1989) dostonlari, «Norguloy» dostonidan parça va qator termalari çop etilgan. Uning nomida kinoteatr, maktab bor. Dehqonobodda uy-muzeyi taşkil etilgan.

    Ad.: Murodov M., Ergaşev A., Alpomişnoma, 1-kitob, T., 1999.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    ҚОДИР БАХШИ (тахаллуси; асл номи Абди Раҳимов) (1937.16.4 — Деҳқонобод тумани Чалка қишлоғи — 1986.29.8) — бахши. Бухоро педагогика ин-тини тугатган (1966). Бахшилик сирларини дастлаб бобоси Турди бахшидан ўрганган. Сўнг Умир шоир Сафар ўғлига шогирд тушган. 18 ёшида мустақил достончи бўлиб етишган Қ.б. 60-й.ларда Қашқадарё ва Сурхондарёда, Тожикистон ва Туркманистонда яшаётган кекса бах-шилар даврасида бўлиб, улар репертуарини, достон ижрочилик маҳоратини, дўмбира чертиш санъа-тини эгаллаган. Унинг репертуари бой ва ранг-баранг. «Алпомиш», «Ёдгор», «Кунтуғмиш», «Ширин билан Шакар», «Рустам», «Муродхон», «Юсуф билан Аҳмад», «Юсуф ва Зулайҳо», «Гўрўғлининг туғилиши», «Зайдиной», «Гўрўғли ва Юнус пари», «Шаҳиднома» сингари 70 га яқин достонлар, кўплаб терма ва эртакларни ижро этган. Аммо у билган достонларнинг жуда оз қисми ва бир неча термалар ёзиб олинган.

    Қ.б. фақат репертуарининг бойлиги билан эмас, балки ёқимли, ширадор овози, айниқса, мусиқа асбобларини яхши чала олиш иқтидори билан ажралиб турган. У дўмбирадан ташқари, дутор, рубоб, тор, ғижжак, қўбизда моҳирлик билан куйлар ижро этиб, достон ёхуд терма айтаверган ё, аксинча, бошқа чолғу асбобларидаги қуйларни дўмбирада ижро этган. Қ.б. республика бахшилар кўриктанловининг 5 марта ғолиби, Москва (1971) ва Париж (1974)да ўтган халқ ижодкорлари халқаро конгрессларининг лауреати. Қ.б.нинг «Ойчинор» (1984), «Жорхун мастон» (1989) достонлари, «Норгулой» достонидан парча ва қатор термалари чоп этилган. Унинг номида кинотеатр, мактаб бор. Деҳқонободда уй-музейи ташкил этилган.

    Ад.: Муродов М., Эргашев А., Алпомишнома, 1-китоб, Т., 1999.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.