Qoğoz sanoati
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 328–329-b. — ziyouz.com
Qoğoz sanoati QOĞOZ SANOATI, sellyulozaqoğoz sanoati — turli xildagi qoğozlar, karton va ulardan mahsulotlar, sellyuloza, tolali va qattiq yoğoç tolali plitalar (DSP) işlab çiqaruvçi sanoat tarmoği. Şuningdek, tarmoqda qöşimça mahsulot tariqasida etil spirti, yem açitqilari, kanifol, skipidar va yoğ kislotalari tayyorlanadi. Örta Osiyoda 20-a.ning 20-y.lariga qadar Q.s. korxonalari bölmagan. Ayrim turdagi qoğozlar paxtadan, ipakdan hunar-mandçilik usulida oz miqdorda tay-yorlangan hamda çetdan keltirilgan (q. Qoğoz).
Özbekistonda Q.s. 30-y.larda vujudga keldi. 1932 y.da Örta Osiyoda yagona bölgan Toşkent qoğoz f-kasi işga tuşirildi va şu yili 1595 t qoğoz işlab çiqarildi. 20-a.ning 60-y.larida Angren ş.da ikkilamçi qoğoz materiallari (makulatura)san karton qutilar va idişlar tayyorlaydigan korxona qurildi. 90-y.lar boşida Andijon, Namangan, Samarqand, Yangiyöl va b. şaharlarda ğözapoya, şolipoya va sel-lyulozadan qoğoz işlab çiqaradigan bir neça f-ka, örta korxona^ sexlar işga tuşirildi. 1995 y.da «Özbekqo-ğoz sanoat» uyuşmasi taşkil etildi (2003 y. oxirida tugatildi). 2003 y.da Özbekiston Q.s.da 3044 t sellyuloza, 5735 t qoğoz, 3949 mln. dona yozuv daftarlari işlab çiqarildi. Tarmoqdagi eng yirik korxona — «Özbek qoğozi» aksiyadorlik jamiyati (Toşkent).
Q.s. çet davlatlarda AQŞ (jahondagi işlab çiqariladigan qoğoz va kartonning 1/3 qismi), Rossiya, Kanada, Finlyandiya, Şvetsiya, Yaponiya (AQŞ, Kanada, Rossiyadan olinadigan xom aşyo hisobiga), GFRda rivojlangan. Bu mamlakatlarda Q.s. mahsulotlari eksportning muhim bandini taşkil etadi.
Q.: Qoğoz
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚОҒОЗ САНОАТИ, целлюлозақоғоз саноати — турли хилдаги қоғозлар, картон ва улардан маҳсулотлар, целлюлоза, толали ва қаттиқ ёғоч толали плиталар (ДСП) ишлаб чиқарувчи саноат тармоғи. Шунингдек, тармоқда қўшимча маҳсулот тариқасида этил спирти, ем ачитқилари, канифоль, скипидар ва ёғ кислоталари тайёрланади. Ўрта Осиёда 20-а.нинг 20-й.ларига қадар Қ.с. корхоналари бўлмаган. Айрим турдаги қоғозлар пахтадан, ипакдан ҳунар-мандчилик усулида оз миқдорда тай-ёрланган ҳамда четдан келтирилган (қ. Қоғоз).
Ўзбекистонда Қ.с. 30-й.ларда вужудга келди. 1932 й.да Ўрта Осиёда ягона бўлган Тошкент қоғоз ф-каси ишга туширилди ва шу йили 1595 т қоғоз ишлаб чиқарилди. 20-а.нинг 60-й.ларида Ангрен ш.да иккиламчи қоғоз материаллари (макулатура)цан картон қутилар ва идишлар тайёрлайдиган корхона қурилди. 90-й.лар бошида Андижон, Наманган, Самарқанд, Янгийўл ва б. шаҳарларда ғўзапоя, шолипоя ва цел-люлозадан қоғоз ишлаб чиқарадиган бир неча ф-ка, ўрта корхона^ цехлар ишга туширилди. 1995 й.да «Ўзбекқо-ғоз саноат» уюшмаси ташкил этилди (2003 й. охирида тугатилди). 2003 й.да Ўзбекистон Қ.с.да 3044 т целлюлоза, 5735 т қоғоз, 3949 млн. дона ёзув дафтарлари ишлаб чиқарилди. Тармоқдаги энг йирик корхона — «Ўзбек қоғози» акциядорлик жамияти (Тошкент).
Қ.с. чет давлатларда АҚШ (жаҳондаги ишлаб чиқариладиган қоғоз ва картоннинг 1/3 қисми), Россия, Канада, Финляндия, Швеция, Япония (АҚШ, Канада, Россиядан олинадиган хом ашё ҳисобига), ГФРда ривожланган. Бу мамлакатларда Қ.с. маҳсулотлари экспортнинг муҳим бандини ташкил этади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.