Qözi
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 420–421-b. — ziyouz.com
Qözi QÖZI, qöziçoq — qöyning 4—5 oylik bolasi. Q.lar jinsidan qat'i nazar ona qöylar bilan birga asraladi (boqiladi). Şu sababli ular emizikli (şirvoz ya'ni sut bilan boqiladigan) qözilar deb ataladi. Qözilatiş mavsumida Q. ösişini töğri yönal-tiriş va ular sonini töla saqlab qoliş maqsadida, yoşiga va rivojlanişiga qarab, kiçik, örta va katta saqmonlar (mini suruv)ga ajratiladi va yordamçi saqmonçilar (çöponlar) yordamida qözilar emizib turiladi. Q.lar 4—5 oylik bölgaç onalaridan ajratiladi va alohida erkak (q. Qöçqor) va urğoçi (q. Töqli) qözilar guruhi (suruvi)ga bölib boqiladi. Yangi tuğilgan Q.larning tirik vazni mayin junli qöylarda 3,8—4,2; dumbali qöylarda 4,5—5,5; qoraköl qöylarida 3,8—4,5 kg ga töğri keladi, 4—5 oyligida tirik vazni 35— 40 kg ga boradi.
Q. göşti arzon va parhez oziq-ovqat mahsuloti, terisi va juni yengil sanoat uçun qimmatbaho xom aşyo.
Q.: Qöçqor
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚЎЗИ, қўзичоқ — қўйнинг 4—5 ойлик боласи. Қ.лар жинсидан қатъи назар она қўйлар билан бирга асралади (боқилади). Шу сабабли улар эмизикли (ширвоз яъни сут билан боқиладиган) қўзилар деб аталади. Қўзилатиш мавсумида Қ. ўсишини тўғри йўнал-тириш ва улар сонини тўла сақлаб қолиш мақсадида, ёшига ва ривожланишига қараб, кичик, ўрта ва катта сақмонлар (мини сурув)га ажратилади ва ёрдамчи сақмончилар (чўпонлар) ёрдамида қўзилар эмизиб турилади. Қ.лар 4—5 ойлик бўлгач оналаридан ажратилади ва алоҳида эркак (қ. Қўчқор) ва урғочи (қ. Тўқли) қўзилар гуруҳи (суруви)га бўлиб боқилади. Янги туғилган Қ.ларнинг тирик вазни майин жунли қўйларда 3,8—4,2; думбали қўйларда 4,5—5,5; қоракўл қўйларида 3,8—4,5 кг га тўғри келади, 4—5 ойлигида тирик вазни 35— 40 кг га боради.
Қ. гўшти арзон ва парҳез озиқ-овқат маҳсулоти, териси ва жуни енгил саноат учун қимматбаҳо хом ашё.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.