Qutbiddin oyboq
Manba: ÖzME, 11-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 412-b. — ziyouz.com
Qutbiddin oyboq - Dehli sultonligining asosçisi va 1-hukmdori (1206—10). Örtaosiyolik turkiylardan, ötmişda ğulom bölgan. Ğur hokimi Şahobiddin Ğuriy (Muhammadşoh) saroyida yuqori mansablarni egallagan. 1192 y. Q.O. Şahobiddin Ğuriyning Hindistonga qilgan yurişida qatnaşgan va Şim. Hindistondagi bir qança knyazliklar (hokimliklar) tor-mor qilingaç, Ğur hukmdorining Hin-distondagi mulklari noibi etib tayinlangan. Şahobiddin vafotidan söng özini mustaqil hukmdor — sulton deb e'lon qilgan (1206). Davlat poytaxtlari — Lohur, söngra Dehli bölgan. Şahobiddinning Hindiston va Afğoniston hududidagi boşqa ğulomlari, şuningdek, hind rojalari bilan uruşlar olib borgan. Uning davrida Dehli va Ajmirda bunyod etilgan mas-jidlar hind-musulmon me'morligining buyuk yodgorliklari hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ҚУТБИДДИН ОЙБОҚ - Деҳли султонлигининг асосчиси ва 1-ҳукмдори (1206—10). Ўртаосиёлик туркийлардан, ўтмишда ғулом бўлган. Ғур ҳокими Шаҳобиддин Ғурий (Муҳаммадшоҳ) саройида юқори мансабларни эгаллаган. 1192 й. Қ.О. Шаҳобиддин Ғурийнинг Ҳиндистонга қилган юришида қатнашган ва Шим. Ҳиндистондаги бир қанча князликлар (ҳокимликлар) тор-мор қилингач, Ғур ҳукмдорининг Ҳин-дистондаги мулклари ноиби этиб тайинланган. Шаҳобиддин вафотидан сўнг ўзини мустақил ҳукмдор — султон деб эълон қилган (1206). Давлат пойтахтлари — Лоҳур, сўнгра Деҳли бўлган. Шаҳобиддиннинг Ҳиндистон ва Афғонистон ҳудудидаги бошқа ғуломлари, шунингдек, ҳинд рожалари билан урушлар олиб борган. Унинг даврида Деҳли ва Ажмирда бунёд этилган мас-жидлар ҳинд-мусулмон меъморлигининг буюк ёдгорликлари ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.