Reverberatsiya

Reverberatsiya (lot. reverberatio — qaytariş) — yopiq xonada manbadan çiqayotgan yoki qaytgan tovuş töxtagandan keyin uning birdan sönmay, asta-sekin sönişi. R. tufayli xonaning har bir nuqtasiga tovuş bir vaqtda yetib kelmaydi. Xonaning havo egallagan hajmi juda köp xususiy çastotali tebranma tizimlardan iborat. Har bir tebranma tizim xususiy söniş koeffitsiyentiga ega (bu koeffitsiyent xonaning ölçamiga, şakliga va b.ga boğliq). Şuning uçun turli çastotali tebranişlar bir vaqtda sönmaydi. Berk xonada nutq va muzikaning eşitilişiga R. sezilarli ta'sir etadi.

R. davomiyligi R. vaqtidan iborat bölib, bu vaqt içida tovuş intensivligi 106 marta, sathi 60 db ga kamayadi. Xonaning akustik sifatini aniqlaşda R. vaqti muhim omil hisoblanadi. Xona qança katta bölsa va uning devorlari tovuşni qança kam yutsa, R. şunça davomli böladi. R. vakti manbadan çikayotgan tovuş töxtatilgandan keyin uning söniş jarayonini yozib oliş yöli b-n ölçanadi; bunda özi yozadigan logarifmik şkala qöllanadi. R. darajasini aniqlaş, elektromagnit tölqinlarni ölçaş uçun R. kamerasi (maxsus xona)dan foydalaniladi. Teatrlar va konsert zallarini qurişda R. albatta hisobga olinadi (q. Akustika).