Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Saidrizo Alizoda

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 36–37-b. — ziyouz.com

    Saidrizo Alizoda (1887 Samarqand — 1945, Vladimir ş.) — ma'rifatparvar olim, jurnalist, tarjimon. Asarlarini, asosan, özbek va tojik tillarida yozgan. Ilk tahsilni Samarqandning Çorraha dahasida Abulqosim Alganjiyning jadid maktabida olgan. Sung şu murabbiy qölida madrasani tugatgan. 1924 y.dan «Zarafşon» naşriyotida mudirlik qilgan. 30y.larda Samarqand Pedakademiyasida arab va fors tillaridan dars bergan. Mustaqil mutolaa b-n şuğullanib, rus, fransuz, arab, italyan, yahudiy, kurd, arman, ingliz, urdu tillarini urgangan. 17—18 yoşlaridayoq «Nizomnoma» (1904), «Risolat ulittihodiya» (1906) kabi risolalari b-n tanilgan. Ayni paytda 1905—07 y.larda Dimurovlar bosmaxonasida harf teruvçilik qilgan, maqolalar yozgan. Jadid maktablari uçun «Ilmi hisob» (Samarqand, 1906) darsligini tuzgan. Maqolalari «Bahlul», «Zambur», «Korgar», «Sitamdiyda», «Mulla Jambul», «Ranjbar», «Boğişamoliy» kabi taxalluslar b-n bosilgan. 1913— 15 y.larda Behbudiyning «Oyna» jur. da yaqindan hamkorlik qilgan. 1917—20 y.larda özbek va tojik maktablari uçun «Alifbe» kitoblari tuzib naşr ettirgan. «Baxt asri» romani ham bor. Puşkin («Dubrovskiy», «Kapitan qizi»), Lev Tolstoy («Tiriliş»), Mopassan («Döndiq»), Qodiriy («Utgan kunlar», «Mehrobdan çayon») asarlarini tojikçaga tarjima qilgan. Samarqand ş.da uy-muzeyi bor, maktab, köça, mavze uning nomi b-n ataladi.

    1937 y.da kamalgan va siyosiy mahbuslikda vafot etgan.

    Begali Qosimov.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    САИДРИЗО АЛИЗОДА (1887 Самарқанд — 1945, Владимир ш.) — маърифатпарвар олим, журналист, таржимон. Асарларини, асосан, ўзбек ва тожик тилларида ёзган. Илк таҳсилни Самарқанднинг Чорраҳа даҳасида Абулқосим Алганжийнинг жадид мактабида олган. Сунг шу мураббий қўлида мадрасани тугатган. 1924 й.дан «Зарафшон» нашриётида мудирлик қилган. 30й.ларда Самарқанд Педакадемиясида араб ва форс тилларидан дарс берган. Мустақил мутолаа б-н шуғулланиб, рус, француз, араб, итальян, яҳудий, курд, арман, инглиз, урду тилларини урганган. 17—18 ёшларидаёқ «Низомнома» (1904), «Рисолат улиттиҳодия» (1906) каби рисолалари б-н танилган. Айни пайтда 1905—07 й.ларда Димуровлар босмахонасида ҳарф терувчилик қилган, мақолалар ёзган. Жадид мактаблари учун «Илми ҳисоб» (Самарқанд, 1906) дарслигини тузган. Мақолалари «Баҳлул», «Замбур», «Коргар», «Ситамдийда», «Мулла Жамбул», «Ранжбар», «Боғишамолий» каби тахаллуслар б-н босилган. 1913— 15 й.ларда Беҳбудийнинг «Ойна» жур. да яқиндан ҳамкорлик қилган. 1917—20 й.ларда ўзбек ва тожик мактаблари учун «Алифбе» китоблари тузиб нашр эттирган. «Бахт асри» романи ҳам бор. Пушкин («Дубровский», «Капитан қизи»), Лев Толстой («Тирилиш»), Мопассан («Дўндиқ»), Қодирий («Утган кунлар», «Меҳробдан чаён») асарларини тожикчага таржима қилган. Самарқанд ш.да уй-музейи бор, мактаб, кўча, мавзе унинг номи б-н аталади.

    1937 й.да камалган ва сиёсий маҳбусликда вафот этган.

    Бегали Қосимов.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.