Samad Vurğun
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 92-b. — ziyouz.com
Samad Vurğun (taxallusi; asl ism-şarifi Samad Yusuf öğli Vekilov) (1906.12.5, Yuxari Salaxli qişloği — 1956.27.5, Boku) — ozarbayjon şoiri, dramaturg va jamoat arbobi. Ozarbayjon xalq şoiri (1955), Ozarbayjonda xizmat körsatgan san'at arbobi (1943). Ozarbayjon FA akad. (1945). Ijodi 1924 y.dan boşlangan. SV. ijodining dastlabki davrida ozarbayjon şe'riyatiga kirib kelayotgan formalizm körinişlariga qarşi kuraşgan. «Şoirning qasami» (1930), «Fonar» (1932) şe'riy töplamlari, «26» (1935), «Basti» (1937), «Toliston» (1938) va «Muğan» (1940) dostonlarida 30y.lardagi mehnat va kuraş romantikasi öz ifodasini topgan. S.V.ning şu davrdagi ijodida «Voqif» şe'riy dramasi (1937) alohida ahamiyatga ega bölib, unda 18-a.da yaşagan ozarbayjon şoiri Voqifnmt maşaqqatli hayoti va ijodiy faoliyati katta mahorat b-n tasvirlangan. «Farhod va Şirin» dramasi (1941) Nizomiyning «Xusrav va Şirin» dostoni asosida yozilgan. U «Xanlar» (1939) şe'riy dramasi, «Ona sözi» (1941), «Oygun» (1951), «Negr sözlaydi» (1948) dostonlari hamda «Yondirilgan kitoblar» (1947) şe'riy turkumi muallifi. Insonparvarlik, vatanparvarlik va baynalmilallik SV. ijodining ğoyaviy asoslarini taşkil etadi. SV. ozarbayjon şe'riyatida zamonaviy til va uslubning şakllanişiga katta hissa qöşgan. Nizomiy Ganjaviy, Alişer Navoiy, Ş. Rustavelli, A. S. Puşkin, T. Şevçenko, M. Gorkiy asarlarini ozarbayjon tiliga tarjima qilgan. Uning bir qança şe'r va dostonlari özbek tilida naşr etilgan.
As: Tanlangan asarlar, T., 1958.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САМАД ВУРҒУН (тахаллуси; асл исм-шарифи Самад Юсуф ўғли Векилов) (1906.12.5, Юхари Салахли қишлоғи — 1956.27.5, Боку) — озарбайжон шоири, драматург ва жамоат арбоби. Озарбайжон халқ шоири (1955), Озарбайжонда хизмат кўрсатган санъат арбоби (1943). Озарбайжон ФА акад. (1945). Ижоди 1924 й.дан бошланган. СВ. ижодининг дастлабки даврида озарбайжон шеъриятига кириб келаётган формализм кўринишларига қарши курашган. «Шоирнинг қасами» (1930), «Фонар» (1932) шеърий тўпламлари, «26» (1935), «Басти» (1937), «Толистон» (1938) ва «Муған» (1940) достонларида 30й.лардаги меҳнат ва кураш романтикаси ўз ифодасини топган. С.В.нинг шу даврдаги ижодида «Воқиф» шеърий драмаси (1937) алоҳида аҳамиятга эга бўлиб, унда 18-а.да яшаган озарбайжон шоири Воқифнмт машаққатли ҳаёти ва ижодий фаолияти катта маҳорат б-н тасвирланган. «Фарҳод ва Ширин» драмаси (1941) Низомийнинг «Хусрав ва Ширин» достони асосида ёзилган. У «Ханлар» (1939) шеърий драмаси, «Она сўзи» (1941), «Ойгун» (1951), «Негр сўзлайди» (1948) достонлари ҳамда «Ёндирилган китоблар» (1947) шеърий туркуми муаллифи. Инсонпарварлик, ватанпарварлик ва байналмилаллик СВ. ижодининг ғоявий асосларини ташкил этади. СВ. озарбайжон шеъриятида замонавий тил ва услубнинг шаклланишига катта ҳисса қўшган. Низомий Ганжавий, Алишер Навоий, Ш. Руставелли, А. С. Пушкин, Т. Шевченко, М. Горький асарларини озарбайжон тилига таржима қилган. Унинг бир қанча шеър ва достонлари ўзбек тилида нашр этилган.
Ас: Танланган асарлар, Т., 1958.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.